Iberiana – იბერია გუშინ, დღეს, ხვალ

სოჭი, აფხაზეთი, სამაჩაბლო, დვალეთი, ჰერეთი, მესხეთი, ჯავახეთი, ტაო-კლარჯეთი იყო და მუდამ იქნება საქართველო!!!

• გამონათქვამები სომხებზე

 ♣ სომხეთი-საქართველო

 

ცნობილი ადამიანების გამონათქვამები სომხებზე

 

სომხურ-გრიგორიანული ეკლესიის ეჩმიადინის სინოდის პროკურორის ა. ფრენკელის ცნობიდან, რომელიც მან 1907 წელს წარუდგინა რუსეთის იმპერიის იმპერატორს (ის პროკურორად მუშაობდა 1892 წლიდან).
„ანგარებიანობა, ინტრიგები, ფიცის გატეხვა, ქედმოდრეკილობა წარმოადგენენ ამ ტომის მთავარ ეროვნულ განსაკუთრებულობებს…, რამეთუ მოქალაქე სომეხს არ გააჩნია სამშობლო, რომლითაც ის იამაყებდა, მხოლოდ მწარე შეგნება იმისა რომ ეს ხალხი უკვე 1300 წელია მონაა და ყველასათვის საძულველი პარაზიტია“.

„სომხების შესახებ ძველთაგანვე ჩამოყალიბდა ცუდი აზრი, – და ეს, გასაგებიცაა, უსაფუძვლოც არ არის, რამეთუ სხვაგვარად ის არ წარმოიშობოდა მთელს ხალხებში და ამავე დროს სხვადასხვა დროებში. სწორედ სომხებს სძალუძთ იყვირონ ნებისმიერი მიზეზის გამო. არ უშვებენ მათ სხვის სახლებში, ან ჩამოაგდებენ რაღაც ინტრიგებს ან გადასცემენ მათ ქურდბაცაცებს სასამართლოს, ისინი არა მარტო თვით გაჰყვირიან, არამედ აიძულებენ იყვირონ სულელ და ვაჭრუკანა ადამიანებს სხვა ტომებიდან“.

 

რუსები სომხების შესახებ

რუსი დიპლომატის გენერალ მაევსკის მოგონება  წიგნიდან „მასიური მკვლელობები, სომხების მიერ მოწყობილი“ – „გაუგია ვინმეს სომხების სახალხო გმირობის შესახებ? სად არის ამოკვეთილი მათი ბრძოლები თავისუფლებისათვის? არსად! იმიტომ, რომ სომხების „გმირები“ თავისი ხალხის უფრორე ჯალათები იყვნენ, ვიდრე მხსნელები“.

„დედაქალაქში ყველა სომხური სკოლა დაწყებული უმაღლესიდან დამთავრებული ჩვეულებრივი დაწყებითი სკოლებით, გადაქცეული იყო სომეხი პროპაგანდისტების გაცხოველებული მოღვაწეობის არენად, რითაც უსაზღვროდ შეძრწუნებულები იყვნენ ევროპულ დედაქალაქებში. პატრიოტული სიმღერები და ოდები, ბასრი სატირა და იგავები მასწავლებელთა მხრიდან გადაეცემოდა მოზარდებს, მათში აღვივებდენ შერისხული მუსულმანური მთავრობისადმი სიძულვილს, აღვივებდნენ ბოროტების გრძნობას, ყველასათვის უცნობი მომავლის ფანატიკურ ილუზიებს. ასე რომ, ძალიან მცირე დროში (3-4 წელიწადში) შექმნილი ილუზიების დასაცავად გაჩნდნენ სისხლიანი თავგანწირვისათვის მზა, გულანთებული და შეუვალი ყმაწვილები…“ 

„სოფლისკენ მიმავალ გზებზე მიმობნეული იყო შუბით განგმირული მუსულმანი გლეხების გვამები, ნაკუწებად დაჩეხილი და შიგნეულობა გამოღადრული… ძირითადად ბავშვები და ქალები. მოსამართლეებმა და მდიდრებმა ორგანიზება გაუკეთეს მკვლელობებს, შესრულებით კი შეასრულა სომხურმა არმიამ. გათხარეს ღრმა ჭები  და მიუსაფარი ადამიანები, რომლებიც დაკლეს როგორც ცხოველები, ერთმანეთზე მიყოლებით ჩაყარეს ჭებში. სომხები პასუხისმგებლები არიან მკვლელობებისათვის, მათ სახლში შეყარეს 80 მუსულმანი, შემდეგ კი მოაჭრეს თავები“. 
(გენერალ-ლეიტენანტ გრიაზნოვის რაპორტიდან, 1915 წელი).

ა. ს. პუშკინი: „შენ ხარ მონა, მშიშარა, შენ სომეხი ხარ…

ა. ს. გრიბოედოვი 1819 წლის 11-13 სექტემბრის რაპორტში სწერდა მაზარევიჩს: „რა გათახსირებული ნაძირალები არიან ეს სომხები. მათ შორის არავის უნდოდა ჩემი ცნობა, ამასთანავე ყოველთვის ჩურჩულობენ, რომ ჩვენ მათი მფარველები ვართ. ისინი ჩვენ მიგვყიდიან იმავე სპარსელებს, რომლებიც მზად არიან ჯვარს აცვან ისინი და მათგან ნებისმიერი კერძი მოხარშონ“.

„თქვენო აღმატებულესობავ, არ დაუშვათ სომხების დასახლება ცენტრალურ რუსულ მიწებზე. ისინი იმ ტომთაგანი არიან, რომლებიც იცხოვრებენ რა რამდენიმე ათეულ წელს, დაიწყებენ ყვირილს მთელს დუნიაზე, რომ ეს მიწა მათი წინაპრებისაა“ (ა. ს. გრიბოედოვი. წერილიდან რუსეთის იმპერატორისადმი).

რუსი მკვლევარი ვ. ლ. ველიჩკო (XIX ს. დასარული – XX საუკუნის დასაწყისი):

„სომეხ ქალებს ყოველთვის ჰქონდათ კავშირი სხვა ხალხებთან, თუნდაც ზოგჯერ ძალმომრეობით. ირანელი ჯარისკაცები, თურქები, ქართველები და მთიელები როგორც სჩანს არასდროს ელოდებდნენ სომეხი ქალებისაგან მას, რაც კარგა ხანია დაუკარგავთ – თავიანთი პატივი და ღირსება, თავდაჭერა და კეთილშობილება. სწორედ ამიტომ სჩქეფს სომხების ძარღვებში ამდენი სხვადასხვა სისხლი“.

„ჩვენ ჯერ კიდევ არ ვსაუბრობთ სომხური სახელმძღვანელოების შესახებ, რომლებმაც თავიანთ თავზე აიღეს ყველა მათი მეზობლის „გაკულტურების“ ყოვლისმომცველი მისია. სახელმძღვანელოებში, რომლებშის სწერია ამ ვაი სახელმწიფოს – „დიდი სომხეთის“ შესახებ. საეკლესიო სკოლებში დიდი სომხეთის რუკებიც კი ვრცელდება, რომლის დედაქალაქს წარმოადგენს თბილისი და რომლის საზღვრები ვორონეჟამდისაც კი აღწევენ“.

„პატკანოვის სტუდენტი, ბატონი მარი (საუბარია ნიკო მარზე. ამბობდნენ, რომ მეცნიერი ფინანსური გასაჭირისას “მშვენიერ გამოსავალს” პოულობდა, დაწერდა რა სომხების საამებელ ნარკვევს და სომხებიც გვარიან გასამრჯელოს უფეშქაშებდნენ –  მთარგმნელის შენიშვნა) მაინც გვპირდება, რომ შესძლებს ამოაგლიჯოს რაღაც ქართველებს და დაამტკიცოს მისი სომხური კუთვნილება. მისი აზრით ცნობილი ქართული პოემა „ვეფხის ტყაოსანი“ ნასესხები ნაწარმოებია. ეს აუცილებელია სომეხი პოლიტიკანებისათვის, რამეთუ თავიანთი არსებობის მანძილზე სომხებს არ ჰქონდათ არცერთი ძლიერი პოეტური ქმნილება, ესე იგი მოწმობა სახალხო კულტურის აყვავებისა. მიუხედავად იური ვესელოვსკის და მისი მსგავსი ლიტერატორების მცდელობისა, რომლებიც ცდილობენ დაარწმუნონ რუსული საზოგადოება კარგი სომხური ლიტერატურის არსებობაში, ამ საქმეში ცარიელი ყბედობით წინსვლა აღარ ძალუძთ. იმიტომ, რომ ეცადე რამდენიც გინდა – რაც არ არის, ის არც იქნება“.

„სომხებმა დაიწყეს ადგილობრივი მოსახლეობის სისხლის გამოწოვა. არ დაკმაკოფილდნენ რა ამით, ისინი აწარმოებდნენ ადგილობრივი მუსულმანი მოსახლეობის რეპუტაციის დაცემის პოლიტიკას, მომავალში მათი მიწების მითვისების მიზნით“.
(რუსი მკვლევარი ვ.ლ. ველიჩკო. В.Л. Величко. «Русское дело и междуплеменные вопросы. – Полное собрание публицистических сочинений». Том 1. СПб., 1904)

“სომეხი ემორჩილება მხოლოდ ძალას. მათთან ურთიერთობაში თავი მკაცრად უნდა გეჭიროს, არავითარი ლმობიერება. თუ ამგვარი ხდება, ის იქცევა როგორც პატრონის მომტყუებელი მონა, რამეთუ მათი წინაპრები დაცემული მონები იყვნენ. მის ტვინში თავისუფალი ადამიანის ელემენტები ისტორიულად არ წარმოქმნილა. ამიტომაც სომხებს არ შესწევთ უნარი აღიქვან ნორმალური საკაცობრიო თანაცხოვრების ზნეობრივი საწყისი (ველიჩკო, „კავკაზ“).

 
„სომხეთი, როგორც სახელმწიფო, არ თამაშობდა არავითარ მნიშვნელოვან როლს კაცობრიობის ისტორიაში, მისი სახელწოდება იყო გეოგრაფიული ტერმინი, გავრცელებული სომხების მიერ, ის იყო ასურელების, მიდიელების ირანელების, ბერძნების, მონღოლების, რუსების… – დავათა განთავსების არენა (პ. კეროპ პატკანოვი. ვანის წარწერები და მათი მნიშვნელობა წინა აზიის ისტორიისათვის . СПб.1981, стр. 36-37. მაგდა ნეიმანის წიგნიდან „არმენია“ СПб, 1899.)

„ტურკმენჩაის ხელშეკრულების დადებისთანავე (1828 წლის 10 თებერვალი) პასკევიჩის ხელმძღვანელობით აზერბაიჯანში ირანიდან გადმოასახლეს 40 ათასი სომეხი და 90 ათასი სომეხი თურქეთიდან. საერთო ჯამში 1828 -1896 წლებში ირანიდან და თურქეთიდან ჩამოასახლეს 1 მილიონ 200 ათასი სომეხი. მათგან 985 460 ადამიანი განათავსეს აზერბაიჯანის დასავლეთ მიწებზე, დანარჩენი კი ყარაბახსა და ელიზავეტის (განჯა) გუბერნიაში. კეთილმოწყობის შემდეგ სომხებმა დაიწყეს აზერბაიჯანელი თურქების შევიწროვება, ისინი აწყობდნენ მასობრივ დარბევებს და ძარცვებს, აგრეთვე ბარბაროსულად გაწყვიტეს ადამიანთა უდიდესი ნაწილი“.
П.Кероп Патканов. Ванские надписи и значение их для истории Передней Азии. СПб.1981, стр. 36-37. Из книги Магди Нейман “Армения”. СПб, 1899.

ისტორიკოსი ა. ანინსკი XIX საუკუნის დასასრულს წერდა:
„იმასთან კავშირში, რომ არ შემონახულა არაფერი, რაც მოწმობდა ძველის სომხების პოლიტიკურ სიძლიერესა და კულტურის მნიშვნელობაზე, საჭიროებს ვიფიქროთ, რომ ისინი არც პირველს ფლობდნენ და არც მეორეს. ეტყობა ისინი ყოველთვის მცირერიცხოვანნი და ველური ტომები იყვნენ. არასდროს არ ფლობდნენ სრულ პოლიტიკურ დამოუკიდებლობას. ამასთან არის დაკავშირებული სომეხთა შემოქმედების მყვირალა სიღარიბე. საუბარი მეცნიერებაზე საერთოდ არ შეიძლება. სომხებს თავისი არსებობის მანძილზე არაფერი თვითმყოფადი არ შეუქმნიათ. 

მკვლევარი ვ. ელიხოვსკაია წერდა:
„მთელს დუნიაზე გაბნეული სომხები იყენებენ იმ ხალხთა ადათებს, ტანსაცმელს, ტრადიციებს, სადაც ისინი ცხოვრობენ. თურქეთში სომეხს თურქისაგან ვერ გამოარჩევ, სპარსეთში სპარსისაგან“.

„სომხებს ძალუძთ გაუფუჭონ ცხოვრება ნებისმიერს. ისინი არიან ორმაგი მოქალაქეობის ადამიანები, ორმაგი სტანდარტისა, ესე იგი „მხეცუნიები“ გარკვეული საცხოვრისის გარეშე“.
М.Тагаев, «Москва, или Центр международного терроризма и геноцида»

მიმაჩნია, რომ თუ კი სომხებს ეროვნული სიმღერები ჰქონდათ, მოსახლეობამ ის დაივიწყა, თუკი მღეროდნენ, მაშინ ძირითადად თათრულ ენაზე (აზერი – ეივაზი) ან ფარსულად. საკვირველია, რომ ის სომხები, რომლებმაც თათრებისაგან გადმოიღეს მუსიკა და სიმღერები,  შეადგენენ  სომეხი მუსიკოსების 8/9 ნაწილს… თუ კი ჰქონდათ სომხებს ეროვნული ცეკვები, მაშინ მათ საკუთარი ეროვნული მუსიკა დაჰკარგეს. ყველა დღევანდელი ცეკვა ამ ხალხისა აღებულია თათრებისა და მთიელებისაგან. სომხების მიერ გადაღებული ბოლო ცეკვა ეს „ლეკურია“. თათრების ცეკვები ძლიერ ლამაზია და თვით ხალხი ჰქმნის მისი ორიგინალურობის პირობებს.
რუსი ისტორიკოსი ი. შოპენი «Исторический памятник состояния армянской области в эпоху ее присоединения к Российской империи»

ცნობილმა გერმანელმა  მოგზაურმა ბოდენშტედტი, თბილისში გავლით მყოფმა, გამოხატა ინტერესი ადგილობრივი მოსახლეობის ფოლკლორის შესახებ, უპირველეს ყოვლისა კი აზერბაიჯანელი, ქართველი და სომეხი ხალხებისა. როდესაც მან ქალაქი დასტოვა და სამშობლოში გაემგზავრა, მის პორტფელში არ აღმოჩნდა არცერთი ნიმუში სომხური ხალხური შემოქმედებისა. ამ ვითარებამ ძლიერ გაანაწყენა ყველა სომეხი მეცნიერი, პოეტი და მწერალი ხ. აბოვიანის მეთაურობით, რომლებიც იმ დროისათვის თბილისში ცხოვრობდნენ. გამოიჩინა  რა გონებამახვილობა ხ. აბოვიანმა, ჰპოვა გამოსავალი ამ უიმედო მდგომარეობიდან. ბოდენშდედტის გამგზავრების შემდეგ ის დაუყოვნებლივ შეუდგა სამუშაოს და მცირე დროში გადათარგმნა აზერბაიჯანული დასტანი  „კერემი და ასლი“ (ამ თხზულების მხოლოდ პროზაული ნაწილი, ლექსებს ის ვერ გაუმკლავდა). მან ეს თარგმანი გადასცა სხვა გერმანელ მოგზაურს ავგუსტ ფონ ჰაკსტჰაუზენს, რათა თარგმანი  გერმანიაში წაეღო, რომელიც მოგვიანებით გამოიცა როგორც სომხური დასტანი“.
И.Садыг, «Об армянском варианте азербайджанского эпоса “Кёр-оглу»

„ამიერ კავკასიაში მცხოვრები ერთი მილიონ სამასი ათასი სომეხისაგან მილიონი არა ადგილობრივია. ისინი ოლქში ჩვენს მიერ არიან ჩამოსახლებულნი“.
 (Н.И. Шавров. «Новая угроза русскому делу в Закавказье: предстоящая распродажа Мугани инородцам». С.Петербург. 1911, стр.59-61)

„სომხები, მსგავსად მოსეს ხალხისა უნდა განბნეულიყვნენ დედამიწის ზურგზე, იმ სიმდიდრის მოსაპოვებლად, რომლითაც მათი მბრძანებლების ტვირთქვეშ არ შეეძლოთ თავიანთ მიწაზე სარგებლობა. აქედან წარმოიშვა სომხის უხასიათობის მიზეზი, ის გახდა კოსმოპოლიტი, მისი სამშობლო გახდა ის ქვეყანა, სადაც მას დიდი სარგებლობითა და უსაფრთხოებით შეეძლო გამოეყენებინა თავისი მოქნილი ჭკუა მოგებისათვის. მაგრამ ამ ურთიერთობებში ზოგიერთი სახით სჩანს მისი სულის მშიშრობა. სომეხს სჭირდება წაქეზება აშკარად მომგებიანი სავაჭრო ბრუნვის განხორციელებისათვისაც კი. ამ შემთხვევაშიც ხშირია მოპოვებულის დაკარგვის შიში, რომელიც უკვე წარმოადგენს დაწყებული საქმის წარუმატებლობის მიზეზს… ეს ყველაფერი შესაძლებელი იყო გამხდარიყო შევიწროებული მდგომარეობის ნაწილად, რომელშიც ისინი იმყოფებოდნენ აზიური მმართველობის დროს. ხან სიმდიდრე წარმოადგენდა ცხოვრებისათვის საშიშროებას, ხან კიდევ უხდებოდათ შეძენილის დამალვა. ეშმაკობა, მოქნილობა – აუცილებელი თვისებებია გაუნათლებელი, ვაჭარი ხალხებისათვის – ეს კი დამახასითებელია სომხებისათვის: ყოველნაირი ტყუილი მათვის დაშვებულია ყიდვა-გაყიდვაში, მოხვეჭვისათვის ყოველგვარი საშუალება კანონიერია. ისინი დაეუფლნენ ვაჭრობას თბილისსა და მთელს კავკასიაში. ასრულებენ ყველა სახის დავალებას, თავს იძვრენენ ყველაფერში, იღებენ ყველანაირ კონტრაქტებს, ასრულებენ კომისარიატებისა და პროვიანტული კომისიების მოვალეობებს. ისინი არიან თარჯიმნები, ჩამშვებები… სადაც შესაძლებლობა აქვთ გამორჩენა ნახონ, იქ აუცილებლად არიან სომხები. გამორჩენა – პირველი ძრავაა მთელი მათი ჩანაფიქრისა და ქმედებისა.
 («Обозрение российских владений за Кавказом», СПб., 1836, стр. 197-199).

ამჟამად ე.წ. „სომხების გენოციდი“ გახდა აქტუალური საკითხი როგორც თურქეთსა და სომხეთში, ასევე აშშ-ში, ევროპასა და აზერბაიჯანში. სომხები წლების მანძილზე მუშაობდნენ და მუშაობენ მრავალტანჯული და დევნილი ერის იმიჯის შესაქმნელად, რაც შორსაა რეალობისგან, რამეთუ მათი ცრუისტორიკოსები რატომღაც არ მოიხსენიებენ აღმოსავლეთ ანატოლიაში მოთარეშე სომხების შეიარაღებულ ბანდებს, რომლებმაც ამოხოცეს მთელი სოფლები, ძირითადად თურქული მოსახლეობით, მაგრამ რეგიონის ქურთულმა მოსახლეობამაც მიიღო თავისი წილი „სომხური ყურადღებისა“. მოკლულ იქნა ასი ათასობით თურქი და ქურთი. მაგრამ „ისტორიკოსები“ – გენოციდის აპოლოგეტები დუმილს ამჯობინებენ. საბედნიეროდ ყველა არ დუმდა.

რუსეთის არმიის გენერლის ლ. ოდიშელიძის 1915 წლის შეტყობინებიდან.

„საღამოობით 11-12 მარტს სომეხი ჯალათები ნაჯახებითა და ფიწლებით ხოცავდნენ მუსულმანებს არზინჯანის ტერიტორიის ირგვლივ. ეს მხეცები თავიანთ მსხვერპლს ძირითადად სანგრებში ჰყრიდნენ, რომლებიც მათ გათხარეს თავიანთი სისხლიანი გეგმების განსახორციელებლად. ჩემმა თანაშემწემ დაითვალა 200 ასეთი სანგარი და ამხილა ჩადენილი დანაშაული“.

ერზრუმის და დევე-ბოინის გამაგრებული პოზიციების მეთაურის და ერზრუმის ციხესიმაგრის 2-ე საარტილერიო პოლკის მეთაური პოლკოვნიკ ტვერდოხლებოვის მოხსენება: „ჩვენს ზურგსუკან სომხები, ეს სისხლის მოყვარული და მშიშარა თავისუფლებისათვის მებრძოლები, უკვე იწყებენ მიუსაფარი თურქი მოხუცების, ქალებისა და ბავშვების ყელის გამოღადვრას“. 

„სომხები ლაჩრულად და შერცხვენილნი გარბოდნენ ბრძოლის ველიდან, უიარაღოებზე, მოხუცებზე, ქალებზე და ბავშვებზე თავდასხმისას კი უაღრესად მამაცები და მედგრები არიან “.

„ჩვენ, ერზრუმში მცხოვრები რუსი ოფიცრები ორი წლის განმავლობაში მხარდამხარ ვცხოვრობდით მუსულმანებთან და ჩინებულად ვიცნობდით სომხებს, არ გვჯეროდა მათი ამბოხისა და ღიად დავცინოდით სომხურ მშიშრობას“.

 

უცხოელები სომხების შესახებ

„მე მათთან (სომხებთან) არასდროს შემეძლო მოლაპარაკება. მათი ეშმაკობა საკმაოდ გულისამრევია, სიმდაბლე საკმაოდ აუტანელია, უნამუსობა იმსახურებს სინანულს“ (ფრანგი მოგზაური გრაფი დე შოლიე).

„ეს ეკლესია გარკვეულ პერიოდში ფულის გამყალბებლების თავშასაფარი იყო. ამ მონასტერმა ჩემში უფრო პოლიტიკური ცენტრის შტაბეჭდილება შექმნა, ვიდრე რელიგიური ტაძრისა“. (ფრანგი მეცნიერი დე ბანი. ეჩმიაძინის ეკლესიაში ვიზიტის შესახებ)

თემურ ლენგმა თქვა: ისტორია მე ორ რამეს არ მაპატიებს:
1) ის, რომ მე მსურდა გამენადგურებინა სომხები როგორც ეთნოსი, 2) მეორე კი ის, რომ მე ეს არ გავაკეთე. მართალია სომხებს შორისაც არსებობს კარგები, მაგრამ მთლიანობაში საძაგელი ხალხია. არასდროს გამოხატავენ თავიანთ აზრებს ღიად, ამითომაც სჩანან კულტურულები, მაგრამ ხელსაყრელ შემთხვევაში ყელს გამოგჭრიან“.

ფრიდრიხ ენგელსი:
სომეხი მონები და კონკუბინები იყვნენ პირველი მოცეკვავეები და პროსტიტუტკები, რომლებიც ემსახურებოდნენ კორინთოში (აფროდიტეს კონკუბინები) და ინდოეთის ტაძრებშიც კი.

კარლ მარქსი:
სომხები პირველი ერია, რომელთაც დაიწყეს თავიანთი ქალების გამოყენება სხვა ხალხების ქვეშაგებად, როგორც გადარჩენის საშუალება“.
 
ალექსანდრე დიუმა (მამა): „კავკასიური მოგზაურობა“:
„სომხები ყოველთვის ცხოვრობდნენ მმართველთა ხელისუფლების ქვეშ, რომლებიც ემსახურებოდნენ სომხების რელიგიისგან განსხვავებულ რელიგიას. შედეგად კი ისინი ხდებოდნენ ადამიანებად, რომლებიც მალავდნენ თავიანთ აზრებს, გრძნობებს და განზრახვებს, ხდებოდნენ არამზადები და მატყუარები“.

მისიონრების კავშირის მდივნად მომუშავე ა. ს. არნოლდი X საუკუნის დასასრულს წერდა იმის შესახებ, რომ „სომხები – ესენი არიან თავიანთ გზას აცდენილები, გამყიდველები და წარმოადგენენ უპასუხისმგებლო მკვლელ ადამიანებს“ 
(Armenia and ArmeniansThe Presbyterian 23.2.1894)

ინგლისელი მოგზაური ვილსონი: „სომხები ძუნწები არიან, ანგარებიანი და ნაძირლები, არვის სცემენ პატივს. ისინი ყოველგვარი წვრილმანის გაჩაღების ოსტატები არიან, ინტრიგების მოყვარულნი“.

ადამ მეცი, წარმოშობით შვეიცარიელი ებრაელი  ხალიფატის კულტურის განხილვისას წერდა:
„სომხები თეთრებიდან ყველაზე ცუდი მონები არიან. მათ გააჩნიათ უფორმო ფეხები. სირცხვილი არ გააჩნიათ, მათში ქურდობა ძლიერ გავრცელებულია… უხეშია მათი ბუნება და ენა. თუ სომეხ მონას თუნდაც ერთი საათით დასტოვებ სამუშაოს გარეშე, მისი ბუნება მას მაშინვე ბოროტებისკენ უბიძგებს. ის კარგად მუშაობს ჯოხის ქვეშ და შიშით. თუ ხედავ, რომ ის ზარმაცობს, მხოლოდ იმიტომ რომ ეს მას  სიამოვნებას ანიჭებს, აი მაშინ საჭიროა ჯოხის აღება, უთავაზო მას და აიძულო რისი გაკეთებაც შენ გინდა“.

((Москва изд-во “Наука” 1973 г.стр.144, Швейцарский Востоковед А.Мец, 1869-1917 г,эту книгу написал за 25 лет)

 

გერმანელი საზოგადო მოღვაწე და მეცნიერი კოლმერ ფონ დერ ჰოლცი,  „ანატოლიური ესკიზები“:

„ყველა ვინც კი იცნობს ანატოლიის პროვინციების ძირითად მოსახლეობას, სწრაფად ეჩვევა თურქების პატივისცემას და შეყვარებას. შეიყვარონ თურქები, შეიძაგონ ბერძნები და შეიძულონ სომხები. ადგილობრივი ანდაზა „ბერძენი მოატყუებს ორ ებრაელს, სომეხი კი ორ ბერძენს“ ყველგან მართლდება. ანატოლიაში თუ სადმე მოგატყუეს, მაშინ დაზუსტებით შეიძლება თქმა იმისა, რომ თქვენ გადაეყარეთ სომეხს. მე ყოველთვის გამოვდივარ ყოველგვარი წერილობითი ხელშეკრულებიდან, როცა საქმე მაქვს თურქთან, საკმარისია მისი სიტყვა. როცა საქმე მაქვს ბერძენთან არ რომელიმე ლევანტიელთან  – მე ვდებ წერილობით ხელშეკრულებას, სხვაგვარად მათთან საქმის დაჭერა შეუძლებელია. სომხებთან კი მე წერილობით რწმუნებული საქმეც არ მაქვს, რამეთუ სომეხთა ინტრიგებისა და სიცრუისაგან ვერ დაგიცავს წერილობითი პირობებიც კი“.

„მე მეჩვენება, რომ თქვენ ყველას სომხები უდანაშაულონი წარმოგიდგენიათ, უმანკო რვა წლის გოგონად. თქვენ ძალიან ცდებით. სომხებმა, განსაკუთრებით მათი უკანასკნელი მხეცობით დაგვიმტკიცეს, თუ როგორი დემონური და ბარბაროსული ხალხია“.
ლორდი ჯურზონი, დიდი ბრიტანეთის ლორდთა პალატის წევრი, 1920 წლის 13 მარტი.

ტაციტიუსი სწერდა, რომ „სომხები მათი ორპირი ქმედებით იწვევდნენ ხან ერთი, ხან მეორე ქვეყნის შეიარაღებულ ძალებს მათ მიწებზე, ხასიათის სირთულით ისინი ჰგვანან პართიელებს, აღირივნენ მათში ქორწინებებით, თავისუფლება მათთვის უცხოა, ისინი მეტადრე მიდრეკილნი არიან მონობისკენ“

Тацит Корнелий.Сочинения.т.2,СПБ,1887,с.395-396

რომაელი ისტორიკოსი ტაციტიუსი – ერთერთი ისტორიის მამათაგანი: „ეს ხალხი დასაბამიდან არა საიმედო იყო და მისი სულიერი წყობის შედეგად, მის მიერ დაკავებული გეოგრაფიული ტერიტორიის შედეგად, როგორც მათი მიწები ვრცლად ეკვრის ჩვენს პროვინციებს, ღრმად იჭრებიან მიდიელების სამფლობელოებში. იმყოფებიან რა დიდი სახელმწიფოების შორის, ამ მიზეზით სომხები ხშირად მათთან უთანხმოებაში იმყოფებიან, სძულთ რომაელები და ედავებიან პართიელებს“.

გამოყენებული ლიტერატურა:

Аннинский А. История армянской церкви, Кишинев, 1900
Величко В.Л. Кавказ. Русское дело и межплеменные вопросы, Баку, Изд-во «Элм», 1990
Тагаев М. Москва, или Центр международного терроризма и геноцида. Изд-во «Искра», 2001
Шавров Н.И. Новая угроза русскому делу в Закавказье: предстоящая распродажа Мугани инородцам, СПб. 1911
Шопен И. Исторический памятник состояния армянской области в эпоху ее присоединения к Российской империи, СПб. 1852.
Обозрение российских владений за Кавказом, СПб., 1836.
Полное собрание публицистических сочинений, СПб., т. I, 1904

 

 

 

30 Responses to “• გამონათქვამები სომხებზე”

  1. Nika said

    სრული სიმართლეა, თვითონ თუ ხედავენ სომხები თუ რა საძაგელი ბუნება აქვთ და თუ ცდილობენ მის გამოსწორებას?
    თმცაღა, კუზიანს მხოლოდ სამარე გაასწორებსო!

  2. Lus said

    რა სისულელეა, საძაგელი ბუნებაო? სომხები ბევრი სხვა ეროვნებისგან განსხვავებით თავის სამშობლოს ეტრფიან და თავისი პრინციპების ერთგულები არიან. თუმცა რა უნდა გელაპარაკოთ, რა გესმით ერთგულებისა და სამშობლოსი…
    P.S. არ შეიძლება რომელიმე ეროვნების ასეთ პრიმიტიულობამდე დაყვანა და ყველას ერთად შეფასება, მაგრამ ამ საზიზღარმა პოსტმა მაიძულა მეთქვა ის, რაც არ უნდა მეთქვა

  3. a.sanduxaZe said

    ბატონო თუ ქალბატონო ლუს, აქ ხომ არ არსებობს ქართველების ციტატები სომხებზე, ამ სტატიაში მხოლოდ სხვათა გამონათქვამი აზრებია გადმოცემული, ჩვენ რა შუაში ვართ?

    ჩვენ ყოველნაირ ჯანსაღ პატრიოტიზმს მივესალმებით და მათ შორის სომხებისასაც, მაგრამ ერთია, სულ რომ სხვისი სამშობლოსაკენ უჭირავთ თვალი?
    განა ქუთაისი ოდესმე სომხური ქალაქი ყოფილა კოტა რომ დაარქვეს?
    თუმც რა არის გასაკვირი, რუკებს ქმნიან და სომხური მიწები ვორონეჟამდის აჰყავთ?!

    ბავარიელებსა და ბრიტანელებსაც პრეტენზიებს უყენებენ, გინდა თუ არა სომხური წარმომავლობისანი ხართო?!

    ნუ, მოვრჩეთ, მთელმა კაცობრიობამ იცის ვინ ვინ არის.

  4. Lus said

    ბატონო თუ ქალბატონო A.sanduxaZe,
    საინტერესოა, რატომ გადაწყვიტა პოსტის ავტორმა მოეგროვებინა ამდენი ციტატა სომხებზე (და მხოლოდ ნეგატიური ციტატა, სხვა რატომღაც არ შეუგროვია)? რატომ გადაწყვიტა ბლოგში, რომელიც საქართველოს ეხება, დაედო ციტატები სომხებზე? პირადად მე ეს შევაფასე როგორც ეთნიკური შუღლის გაღვივება და უბრალოდ არასასიამოვნო ფაქტი. ვის მოეწონება თავის ეროვნებაზე ასეთი სიტყვების მოსმენა?
    რაც ეხება სხვის სამშობლოს, მე არ ვიცი, ვინ ვის რა პრეტენზიებს უყენებს, მაგრამ თქვენი გაღიზიანება შეგიძლიათ თავაზიანი ფორმით გამოხატოთ. არ ღირს ერთმანეთზე გადაკიდება, მითუმეტეს რომ მეზობელი ქვეყნები ვართ და ბევრი საერთო გვაკავშირებს.

  5. a.sanduxaZe said

    ლუს, მეც ვეცნობი რუსეთში მყოფი ჯავახეთის სომხების დიასპორის ულტიმატუმებს საქართველოს უდღეური ხელისუფლების მიმართ, რომლებიც, რბილად რომ ვთქვათ შეუწყნარებელია, იცნობთ თქვენ მათ?
    რა აზრის ბრძანდებით მათ პრეტენზიებზე, იყო და არის თუ არა მესხეთ-ჯავახეთი, აჭარა, ქუთაისი ძირძველი ქართული მიწები?
    იცით საქართველოს ისტორია?
    ამ წერილში თავმოყრილია სხვადასვა ეროვნების წარმომადგენლების აზრები, მაგრამ ამ საიტზე არის თვით სომეხი მეცნიერებისა და საზოგადო მოღვაწეების ციტატებიც, რა აზრისა ხართ მათ შესახებ?

    მოვიყვანთ ზოგიერთ მათგანს:

    ” В нас лицемерие появляется еще в утробе матери ” – Егише Чаренц.

    В 1914 году армянский историк Геворг Аслан в книге “Армения и армяне” писал:
    “У армян не было государственности. Они не связаны чувством Родины и не связаны политическими узами. Армянский патриотизм связан только с местом проживания.” Химерическая идея о воссоздании “Великой Армении”, которая как государство никогда не существовала, – общенациональная концепция, объединившая всех хайев мира.

    истинное спасение должно начаться из нутри, потому что мы больны изнутри”.

    Ованес Туманян. Избранная проза.Эреван,1977,с.201

    ლუს, ფეხი ვერსად გადამიდგამს ისე სომეხი რომ არ გამეცნო ჩვენებურიც და იქაურიც, ყოველი ერთ და იგივეს მეუბნება, ყველაფერი ჩვენი გაქვთო, ვცდილობ ავუხსნა, მაგრამ არ ესმით.

    იყო ასეთი შემთხვევა, ჩემთან ქართული ენის სასწავლებლად მოვიდა უცხოელი ახალგაზრდა ქალბატონი, ვკითხე რატომ დაინტერესდით საქართველოთი და ქართული ენთით-მეთქი. ასეთი მასუხი გამცა – სომეხი მოწაფე მყავდა და მან მიბიძგაო, თურმე მთელი თვეები ისეთ საშინელებებს უყვებოდა, რომ ქალი გადაუერვია, ამ ქალბატონს უთქვამს – რასაც ახლა შენ მიყვები, სად წერია, წიგნები, შრომები წერილები მაჩვენეო, იმ სომეხს ასე უპასუხნია – რავა აუცილებელია უნდა ეწეროს სადმე თუო?

    ამ ქალბატონმა შეისწავლა ქართული ენა ჩამოვიდა თბილისში, იმუშავა უმაღლეს სასწავლებლებში და მგონი სულ დარჩა საქართველოში და იმ სომეხს უმადლის, რომ არა ის ჩემს ცხოვრებას იმ ჭაობში დავასრულებდიო.

    არის კიდე უცხოელი არმენოლოგი ქალბატონი, დავესწარი მის ერთ-ერთ ლექციას კავკასიაზე, საშინელება იყო, ეს ქალი ისე იყო გაბერილი სიცრუით, რომ სიცილით ვკვდებოდი მოსმენით, მერე შენიშვნები მივეცი, უმუშავნია ამ საკითხზე, გადის დრო და ისევ ატარებს ლექციას, ამჯერადაც დავესწარი, დარბაზში შესულს მეგობრულად შემხვდა.
    ცინებული მოსასმენი იყო ამჯერად. დასასრულს მადლობა მოგვიხადა მსმენელებს, მე მომიბრუნდა და განსაკუთრებით აღნიშნა, რომ სიმართლეს მაზიარეო, მაგრამ ის და მისი მეგობარი არმენისტები თურმე სომხეთში ვრ ჩადიან ნონ გრატად გამოუცხადებიათ.

    მესმის ლუს თქვენი, მესმის და თანაგიგრძნობთ, ვისურვებდი რომ საქართველო და სომხეთი ნამდვილი მეზობლები, ჩვენ რომ ვამბობთ “მეზობელო კარისაო, სინათლე ხარ თვალისაო” ისეთები გამხდარიყვნენ, ეს მოხდება მაშინ თუ ყურს დაუგდებენ დიდ ოვანეს თუმანიანს!
    კეთილი სურვილებით ა. სანდუხაძე

    • Lus said

      მადლობას მოგახსენებთ გაშლილი და არგუმენტირებული პასუხისთვის. ძალიან ვწუხვარ, რომ ჩვენთან ბევრია ასეთი ადამიანი და იმედს ვიტოვებ, რომ მალე ყველაფერი შეიცვლება. შეიცვლება ხალხის შეგნება და ჩვენს ქვეყნებს შორის მართლაც რომ ნორმალური, კეთილმეზობლური ურთიერთობა დამყარდება. თუმცა ალბად დამეთანხმებით, ორმხრივი კეთილმეზობლური ურთიერთობისთვის ორმხრივი ნებაა საჭირო.

  6. Inga Ghutidze said

    თუ გადაშენდება ქართველი ერი, იმავე წამს გადაშენდება სომეხი ერიც, რადგან დაკარგავენ არსებობის ერთადერთ მიზანს _ ქართველებთან ბრძოლისა და გაჯიბრებისა.

  7. a.sanduxaZe said

    ცნობილი სომეხი პოეტი ოვანეს თუმანიანი თავის ერს მოძღვრავდა – „იმ სომეხ მოღვაწეს, რომელიც არ დადგება საქართველოს დასაცავად, არ ესმის თავის ხალხის, მას არა გაეგება რა სომხეთის ისტორიის, ხოლო ის ქართველი, რომელიც არ დაიცვს სომეხს და სომხეთს, არ იცნობს ქართველ ხალხს და არ იცის საქართველოს ისტორიული გზა“.
    სამწუხაროდ, ეს ანდერძი დაივიწყა ზოგიერთმა სომეხმა და დღეს მტრად ეკიდება მეზობელ ქართველ ხალხს, რომელზეც იგივე ოვ.თუმანიანი ამბობდა: „თუ თვალს გადავავლებთ მსოფლიოს მეზობელ ხალხთა ურთიერთობებს, აუცილებლად დამეთანხმებით, ქართველები საუკეთესო მეზობლები არიან“.

    ლუს, ეს არ ისმინეს საქართველოს ძირძველ მიწაზე, კოლხეთში, აფხაზეთში მცხოვრებმა სომხებმა და სწორედ ეთნიკურმა შუღლმა და სიძულვილმა ჩაადენინათ კაცობრიობის წინააღმდეგ მიმართული ბარბაროსობა.

  8. a.sanduxaZe said

    1918 წელს, როდესაც ქართველთა და სომეხთა შორის ომი დაიწყო, თუმანიანის რამდენიმე შვილი ერევანში ჩარჩა. მაშინ ოვანეს თუმანიანმა შვილებს შეუთვალა, თუ თქვენ ქართველების წინააღმდეგ იბრძოლებთ, შეგაჩვენებთ, უარს ვიტყვი თქვენზეო(!).

  9. a.sanduxaZe said

    მადლობას მოგახსენებთ გაშლილი და არგუმენტირებული პასუხისთვის. ძალიან ვწუხვარ, რომ ჩვენთან ბევრია ასეთი ადამიანი და იმედს ვიტოვებ, რომ მალე ყველაფერი შეიცვლება. შეიცვლება ხალხის შეგნება და ჩვენს ქვეყნებს შორის მართლაც რომ ნორმალური, კეთილმეზობლური ურთიერთობა დამყარდება. თუმცა ალბად დამეთანხმებით, ორმხრივი კეთილმეზობლური ურთიერთობისთვის ორმხრივი ნებაა საჭირო.
    ნამდვილად ასეა, ლუს, ჯერ კიდევ შოთა რუსთველი, რომელსაც ხან სომხები გვეცილებიან და ხან კიდევ ოსები, ბრძანებდა: “ვინც მოყვარესა არ ეძებს იგი თავისა მტერია”-ო, როგორ ფიქრობთ ჩვენთვის მოყვრის ძებნა აღმოსავლეთით აჯობებს თუ სამხრეთით?
    მაგრამ ახლა იძულებულები ვართ აღმოსავლეთით გავიხედოთ, რადგან სამხრეთელები თვალში ნაცარს გვაყრიან. როგორც სჩანს განათლებული და საღად მოაზროვნე ადამიანი ბრძანდებით, დამეთანხმებით, რომ ისტორიულად ხელის გაწვდენა საქართველოს მხრიდან მრავალჯერ იყო.
    მე სომხების სიძულვილი, დედის საშოდან არ დამყოლია და ღმერთია მოწამე არც ახლა მძულს, მაგრამ ხშირად იძულებული ვხდები ადექვატურად ვიმოქმედო.
    ერთსაც მოგიყვებით, ვარ ევროპის ერთ-ერთი უნივერსიტეტის ბიზანტისტიკის ინსტიტუტში, იქაური პროფესორის კაბინეტში, მივედი დახმარების გასაწევად, რაღაც კულტურული ორგანიზაციის საკითხებზე. მისალმებისთანავე ამ პროფესორმა დამიწყო მაგრამ რა დამიწყო, საწყალი იმდენი ტყუილებით გაუბერავს ლამის იყო გასკდებოდა, ჩემთვის მოულოდნელი იყო ამ საკითხზე საუბარი, მაგრამ მაინც ვუსმენდი, ის იგნორირებას უკეთებდა ყველა ძველ თუ ახალ მეცნიერებს, მისთვის ავტორიტეტი ის აივაზიანი იყო მარტო. ამ დროს ცეცხლს ნავთი გადაესხა. ოთახში შემოვიდა უცხო მამაკაცი, პროფესორმა ერთმანეთი წარგვადგინა, სომეხი ტერტერა აღმოჩნდა, გაიგონა თუ არა ჩემი გვარი იმწუთში ასეთი რამ მითხრა სანდუხ სომხურად კიბეს ნიშნავსო, სომხური წარმომავლობისა ხარო, მართალი გითხრა და მეწყინა, მეწყინებოდა მაშინაც ბერძენს ან აზერს რომ ეთქვა ჩვენი წარმომავლობისა ხარო. დავიბენი და ასეთი პასუხი გავეცი “ბატონო ჩემო, არა მგონია ეს მასე იყოს, რადგან ჩემი გვარი საქართველოს ისეთი კუთხიდან არის, იქ მგონი ჩემს გარდა სომხების არსებობა არვინ იცის-მეთქი.
    ეს როგორო? ეს კუთხე კავკასიის მთებზეა შეფენილი და ალბათ იქამდის ვერ ააღწიესთქო.
    შევატყვე, რომ არ დაევასა, არა და მე ხუმრობაში გადავიტანე.
    გამოვედი და გაბრაზებული მოვდივარ, თან ახლობელი მახლდა და სიცილისაგან ღმუოდა, მეც მაშაყირებდა შე კიბიშვილო თუ კიბაძეო.
    მივუბრუნდი და ასე ვუთხარი, რას გეტყვი იცითქო, სომხები ჭკვიანი ხალხია და იციან ვინ უნდა მიისაკუთრონ-მეთქი, ნახე რამხელა პატივი დამდო -რუსთაველი, თამარ მეფე, ილია, აკაკი სუყველა სომეხი ყოფილა და რამოდენა პატივი და აღიარებაა, რომ მეც სომეხი ავღმოჩნდი-მეთქი.
    ეს იქით ხუმრობისათვის.

    ნამდვილად გეთანხმები, მხოლოდ ორმხრივი კეთილი ნება გადაგვარჩენს და გაგვიკაფავს გზას მარადიულ არსებობაში. ღმერთმა ინებოს!
    გაიხარე!

    • iberiana said

      თქვენი “სომხობის” ამბავი აივაზიანს უნდა შევატყობინოთ, დიდი შენაძენი იქნებით თანამედროვე სომხებისთვის.

  10. sopo said

    ყველაფერს რომ თავი დავანებოთ გვარს და სახელს იცვლიან, რა საძაგელი და საზიზღარი ერია თვითონაც იციან და ამით თითქოს ცდილობენ გამოსწორებას, იმას კი ვერ ხვდებიან ბუნება უნდა გამოიცვალონ, გენს რას უზამენ არ ვიცი, მათი ისტორიული მუხთლობა მთელმა მსოფლიომ იცის, ანტიკური ხანიდან დაწყებული მოსვენებას არ აძლევენ არავის, გაიხსენეთ სპარტელები კილიკიელმა სომეხმა გაყიდა ,,გადააგდო”, დიდი ბედნიერება იქნებოდა საქართველოს მეზობელი რომ არ ყოფილიყო.

  11. lmmmml said

    ra kargi ikneboda kvela es gamonatkvamebi sxva enebsez rom itargmnos . chven kvelaze kargad vizit vin arian somxebi.

  12. aleko said

    კეთილი, გადათარგმნეთ ფრანგულად და დავდოთ ამ საიტზე.

  13. lmmmml said

    magram am saits frangebi kitxulobennnnnnnnnnnnnnnn??????

  14. lmmmml said

    ise simartle rom gitxra me zamikitxia zustad frangul enaze frangi istorikisis zigni romeliz sxvis mosazrebas iziarebs rom kartvelebi ganatlebis mxriv nakleb ganatlebulebi arian vidre sxva kavkasiis xalxebi.

    • iberiana said

      დაგვიზუსტე ვინ არის ეგ ისტორიკოსი და ვის მოსაზრებებს იზიარებს, ალბათ რომელიმე სომეხი მეცნიერისას.

  15. lmmmml said

    me rom dagisusto tkven ras izamt chemo kargo???????????

  16. lmmmml said

    Lus saide (baton tu kalbatoni) raime pozitiuri aakvs vinmes dazerili somxebze? (garda somxebisa romlebiz rogorz undat ise zeren istorias) me arasodes zamikitxavs arz ki gamigia da arz koveldxiur zxovrebachi cheminichnavs.

  17. aleko said

    რა უნდა ვქნათ, გვაინტერესებს ვინ არის ეს ფრანგი, ერთი ილია მართლის დროს იყო ჩამოსული თბილისში და მის ნაბოდვარს ილია მართალმა “ქვათა ღაღადი” მიუძღვნა.

    სულაც არ არის გასაკვირი, სომხები დღესაც ყიდულობენ ევროპელებს, ოღონდ რამე დააწერინონ საქართველოს საწინააღმდეგო.

  18. lmmmml said

    baton aleko said (kartuli chriftit verafrit ver vzer am gverdze ver metkvit ratom?)
    exla zaan dakavebuli var eg zigni bibliotekas ukve chavabare rogorz ki movizli gverdsaz migititebt. ise avtori boris souvarine: ,,le stalinisme” 500 gverdze metia. romel gverdze zeria konkretulad axar maxsovs . dauzinebeli mteri stalinis magram raxazaebs mainz amaxinjebs am zignchi. me piradad axar gamovikene chemtvis. da tanaz eg avtori sxvis mosazrebas isiarebs kartvelebis ganatlebastan dakavchirebit. mas aranairi kavchiri ara akvs ilia martaltan . kargi franguli unda izodet rom zaikitxot da ikamatot .
    p.s sanduxize said zalian mikvirs universitetchi somexi rom aris rogorz gindat ise gamiget. am xalxs saertod me ver moviazreb universitetistvis.imitom rom zaan bevrs viznob da tavisuflad vitkvi mati ganatleba=0.
    ise ki mainteresebs ras gaaketebt am zignis zakitxvis mere . rom dazert raimes didi siamovnebit zavikitxavdi. eg komunisti ar unda ikos zaan znobili chventan. ise znobili da ganatlebuli xalxis meti sakartvelos ra da vin kavs? rachi gainteresebt magis najxabni ?

    • iberiana said

      ქართულად რომ დაწეროთ, უნდა გადართოთ Language bar-ში ქართულ შრიფტზე (KA Georgian), როგორც რუსულზე (RU Russian).

  19. So listen to all. F..k all our haters who write these kind of shits about Armenians. Instead of writing about Armenians think about your own problems inside of your country. We always have had good realtions with Georgians and one damn Georgian can not disturb these relationship!!!

  20. niano said

    სომხის ნაგინებზე რომ დაგიმთავრებიათ ეს პოსტები, ეს რაღაა? :)

  21. Teko said

    საინტერესო სტატია იყო…იქნებ ამის ავტორს ქართველების დახასიათებებიც დაეწერა ასე, რას ამბობენ ჩვენზე ნეტავ?

  22. David said

    მე სომეხი ვარ. ყველა ზემოთაღნიშნული ცნობილი ადამიანის, ჩემზე და ჩემს გარშემო მყოფ ადამიანებებზე ცუდის მთქმელის და ნებისმიერის ვინც აზოგადებს და ”კატეგორიებად” ყოფს ადამიანებებს, ყველა იმის დედას შევეცი მე ხოშიანად.

  23. David said

    ადმინ, რა პონტში წაშალე ჩემი კომენტარი? თავი არ მაგინებინო ეხლა.

  24. qristina said

    icit mec somexi gaxlavart :D
    magram, ra vici chemi tavi sazizgari da aferisti namdvilad ar mgonia..

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 74 other followers