Iberiana – იბერია გუშინ, დღეს, ხვალ

სოჭი, აფხაზეთი, სამაჩაბლო, დვალეთი, ჰერეთი, მესხეთი, ჯავახეთი, ტაო-კლარჯეთი იყო და მუდამ იქნება საქართველო!!!

«Геноцид армян»

Posted by iberiana on აპრილი 30, 2012


Вашингтон подал плохой знак для армянского лобби

В Армении продолжают обсуждать политические итоги мероприятий, посвященных очередной – на сей раз 97-й – годовщине так называемого «геноцида армян». Конечно, в любой стране мира выражение «политические итоги траурных мероприятий» в честь почти что столетней годовщины того или иного события звучало бы как абсурд. Но 24 апреля для Армении – это прежде всего «смотр сил» того самого армянского лобби. А вот насколько впечатляющими эти итоги оказались – вопрос по меньшей мере открытый.

Прорыва в «признании геноцида» не произошло. Мероприятия, посвященные 24 апреля, в Вашингтоне не посетил ни один из кандидатов в президенты США – а это для армянского лобби очень плохой знак. Относительным утешением мог бы служить тот факт, что оба ведущих кандидата на пост президента Франции – и Николя Саркози, и Франсуа Олланд – успели пообещать, что в случае их победы отрицание «геноцида» во Франции станет наказуемым, но у армянских экспертов уже была возможность убедиться, что между предвыборными обещаниями и их выполнением есть разница.

Сегодня, судя по многим признакам, в Армении делают ставку на рост ультраправых и антиисламских настроений в Европе…

http://iberiana2.wordpress.com/armenia/genocide/

Advertisements

7 Responses to “«Геноцид армян»”

  1. Джавахкская диаспора России said

    На наше обращение ответили и поддержали:

    ***

    Общество Ираклия Второго
    Источник: http://medianews.ge/ge/ereklemeorissazogadoebasomekhtagenotsidsekhmaureba/1683

    ***

    Партия “Новые правые”
    Источник: http://www.nrp.ge/akhali-ambebi/1033-24-aprili-somekhi-eris-tragediis-dghea.html?lang=ka-GE

    ***

    Партия “Свободная Грузия”
    Источник: http://www.freegeorgia.ge/?menuid=30&lang=3&id=996

    ***

    Депутат парламента Грузии Джонди Багатуриа
    Источник: http://panorama.am/ru/politics/2012/04/24/georgia-parliament/

    ***

    В следующем году надеемся, что нас услышат и поддержат больше наших грузинских братьев.

    Like

  2. aleqsandre said

    ვაჟა ფშაველა
    ჰაოს და ქართლოს

    ძმა, როგორც გამიგონია,
    უნდა ძმას სჭერდეს მხარსაო,
    სულთა-მხუთავის ძმობასა
    სჯობს კბილით ჰკვნეტდე ქვასაო.

    Like

  3. aleqsandre said

    IV თავი. ქვემო ქართლი. გამყოფელი ხაზი საქართველოსა და სომხეთს შორის.

    ქვემო ქართლი სამხრეთის სანაპირო ხაზი იმავე დროს ქართველთა და სომეხთა სამფლობელოს გამყოფელი სამზღვარი იყო ძველ დროითგანვე მოყოლებული.

    § 1. ისტორიული მიმოხილვა. ბრძოლა ამ საზღვრის გამო II ს.ქ. წ. — X ს. ქ. შ.

    ჯერ კიდევ ქრისტეს წინათ საქართველო და სომხეთი მეზობლად ყოფილან. მაგრამ თავდაპირველად სომხეთს მცირე მიწაწყალი ეკავა და მხოლოდ მას შემდგომ რაც ანტიოქოს დიდის სარდლებმა არტაქსიმ და ზარიადრმა ცალ-ცალკე ორი სომეხთა სამეფო დაარსეს, თვით სომხეთის ვითარცა პოლიტიკურ ერთეულის სამზღვრებიც გაფართოვდა. (ჩემი ქართული ერის ისტ. I, 59 და Адонцъ, Арменія въ эпоху Юстиніана, 395). ეს ზრდა მათი მოსახლეობის ბუნებრივ განვითარებისა და გამრავლების შედეგი არა ყოფილა.

    სტრაბონის ცნობით სომხეთის მეფეებმა მეზობლებს მიწები წაართვეს. სხვათა შორის მაშინ ქართველთა ტომებისათვისაც წაურთმევიათ პარიადრის სანახები, რომელიც ტაოსა და სპერს შეიცავდა, ხორზენი და გუგარეთი (გუგარენი), ხოლო ხალიბებსა და მოსინიკებს — კარინი და დერქსინი (იქვე).

    ეს ამბავი 191 წ. (ქ. წ.) შემდეგ მომხდარა და სომეხთა პირველი იერიშია ქართველთა მიწა-წყლის დასაპყრობად. ამ დაპყრობილი ქვეყნების ბედი ამით სამუდამოდ და საბოლოოდ არ გადაწყვეტილა. სტრაბონის გუგარენა ანუ გუბარეთი ეხლანდელ ბორჩალოს მაზრის სამხრეთის ნაწილს უდრიდა, რომელიც დაახლოვებით ჭოჭკანისა, ბოლნის-დბანისის, ლოქის ხეობათა, ტაშირს, აბოცს და თრიალეთის სამხრეთ ნაწილს შეიცავდა, ზოგჯერ გუგარეთს პოლიტიკურ მიზეზების გამო უფრო ვრცელი მნიშნელობა ენიჭებოდა და უფრო ფართოდაც იყო ხოლმე შემოხაზული. ამ ქვეყნის წინანდელი სახელის კვალი შერჩენილა ეხლანდელ საგეოგრაფიო სახელ გუჯარეთში (Адонцъ, Арменія 426 შენ.). ქართული საგეოგრაფიო ტერმინთლოგიით ეს გუგარეთი უფრო ხშირად ქვემო ქართლად იწოდებოდა, ხოლო რუსთა ბატონობის შემდგომ ბორჩალოს მაზრის სახელით არის ცნობილი.

    ტოპოგრაფიულად ეს გუგარეთი ანუ ქეემო ქართლი სამხრეთით, აღმოსავლეთით და დასავლეთით თვით ბუნების მიერ არის გარემოზღუდული. სამხრეთით მას უდარაჯებენ მაღალი (8000 ფ.) ციცაბო, ორ ადგილს გარდა გარდაუვალი, ტყით მოცულნი ერევნის მთები, რომელთაც რუსული საგეოგრაფიო ტერმინოლოგიით ბამბაკის ქედი ეწოდება. ამ მთების გასწვრივ ჩრდილოეთით მდებარეობენ ე. წ. სომხეთის მთები, რომელიც აგრეთვე მაღალია ისე, რომ ზოგიერთი მწვერვალი 8000 ფ-დე აღწევს. მთელი ეს ქვეყანა გეოგრაფიულად ისე მჭიდროდ არის საქართველოსთან დაკავშირებული, რომ როგორც თვით ქვეყანას, ისევე ყველა იქაურ მდინარეებსა და რასაკვირველია გზებსაც ჩრდილოეთისაკენ, მტკვრისა და ტფილისისაკენ აქვთ პირი მიბრუნებული.

    სტრაბონის დროსაც I ს.-ის დასასრულს ქ. შ. და I ს.-ის დამდეგს ქ. შ. ეს კუთხე ჯერ კიდევ სომეხთა ხელში ყოფილა. მაგრამ უკვე 35 წ-ითგან ქ. შ. მოყოლებული, როდესაც ტაციტის სიტყვით იბერიის მეფეები იმდენად ძლიერნი იყვნენ, რომ სომხეთში შემოჭრილ სპარსელებს ებრძოდნენ, და როცა თვით სომხეთშიც-კი ქართველი უფლისწული გამეფდა ცხადია მდგომარეობა თვალსაჩინოდ უნდა შეცვლილიყო. შესაძლებელია ამავე დროს ქართველებს სომეხთა მიერ მითვისებული გუგარეთიც უკან დაებრუნებინათ (ქართველ ერის ისტ. I, 173-177). ამას ის მეგობრული განწყობილებაც გვაფიქრებინებს, რომელიც აღმოს. საქართველოს მეფეებს რომის კეისრებთან ჰქონდათ (იქვე 178-9). პლინიუსის სიტყვებითაც მტკიცდება, რომ თეზი და თრიალეთი მაინც, რომელიც აგრეთვე ფართოდ ნაგულისხმევ გუგარეთის ერთ-ერთ შემადგენელ ნაწილად ითვლებოდა, პირველ საუკუნეში ქ. შ. უკვე იბერთ ჰკუთნებიათ (Natur, his. cap. VI. §26, ქართველი ერის ისტ. I, 60). მაგრამ გუგარეთის ქართველთა მიერ უკან დაბრუნების შესახებ გარკვეული პირდაპირი ცნობები მე-VI-ე ს-ითგან ქ. შ. მოიპოვება.

    374 წ. სომეხთა მეფე პაპი მოკლულ იქმნა და ამის შემდგომ სომეხ არშაკუნიანთა სამეფო შეუჩერებლივ ეცემოდა. ამ სამეფოს პოლიტიკურს დაუძლურებას ხელი შეუწყო იმ ქიშპობამ და ბრძოლამ, რომელიც ამ ქვეყანაში უფლისწულების არშაკისა და ხოსროს შორის ატყდა სომხეთის სამეფო ტახტის გამო. ეს ცილობა 387 წ. სომხეთის ორ სამეფოდ გაყოფით დამთავრდა და სწორედ ამ დროს ქართველებსაც სომხებისაგან თავიანთი ქვეყნები გუგარეთი, გარდაბანი და კარწახი უკან დაუბრუნებიათ (Адонцъ, Арменія 225-226). მალე თვით სომეხთა ამ სამეფოების დამოუკიდებელი არსებობაც მოისპო და სომხეთი სპარსეთისა და ბიზანტიას შორის იქმნა განაწილებული: სომეხთა ამგვარმა დაუძლურებამ ზემოჩამოთვლილი ქვეყნების ბედი და საქართველოსთან შეერთება ხანგრძლივობით განამტკიცა (იქვე 230).

    იმ ხნის განმავლობაში, როდესაც გუგარეთი სომეხთა ხელში იყო, ამ კუთხეში სომხობაც შეერია და ქართულის გარდა სომხურიც გავრცელდა (იქვე). მე-V-ე საუკუნეშიაც მაგ. ვახტანგ გორგასლანის მეფობაში გუგარეთი წინანდებურად იბერიის სამეფოს საზღვრებში შედიოდა (Адонцъ, Армения, 222). მაგრამ მარტო პოლიტიკურად კი არა, არამედ საეკლესიო წესწყობილების მხრივაც, იგი საქართველოს განუყოფელს ნაწილს შეადგენდა: როგორც მე-VI-ე საუკუნის დამდეგს მომხდარ საეკლესიო კრების მონაწილე მღვდელმთავართა სიითგან სჩანს, ბოლნისის, ცურტავის და რუსთავის საეფისკოპოსოები მცხეთის კათალიკოსს ექვემდებარებოდენ. გუგარეთის საქართველოსთან დაკავშირების სიმტკიცე და მისი განუყრელი კუთვნილება შემდეგში მომხდარ უბედურებამაც გამოააშკარავა, როდესაც სპარსთა მიერ 532 წ. აღმოსავლეთ საქართველოში მეფობა ძალმომრეობით მოსპობილ იქმნა და ქვეყანას თვით სპარსთა შაჰები დაეპატრონენ (ქართველ ერის ისტ. I, 195-197). ასეთ უკიდურეს გაჭირვების და პოლიტიკურ ბედის უკუღმართობის დროსაც გუგარეთი საქართველოს სამზღვრებში შედიოდა.

    მე-VII-ე საუკუნის დამდეგსაც, როცა ქართველთა და სომეხთა შორის სარწმუნოებრივი უთანხმოება და მტრობა ჩამოვარდა, რომელიც ამ ორი ერის ეკლესიების სრული განხეთქილებითა და განშორებით დამთავრდა, იგი კვლავინდებურად ქართულ ეკლესიას ეკუთვნოდა (იხ. ჩემი Исторія церков. разрыва). საქართველოს ამ პოლიტიკურ დაკნინებისა და განსაცდელის ხანაშიაც რომ გუგარეთი მართლა კვლავ საქართველოს ეკუთვნოდა, სულიერად და პოლიტიკურად მასთან იყო მჭიდროდ დაკავშირებული, ამას თვით სომხურივე მე-VII-ე საუკუნეში შედგენილი საისტორიო გეოგრაფიაც ცხადად ამტკიცებს. იქ პირდაპირ ნათქვამია, რომ ეს ქვეყანა ამ დროს ქართველების ხელში იყო (იქვე გვ. 20 და ჩემი ქართველ ერის ისტორია I, 60).

    643-645 წელში არაბთა ლაშქარი და სარდალი ეწვია კავკასიას და საქართველოს მთელი სამხრეთი და აღმოსავლეთი კავკასია და აღმოსავლეთი საქართველოც არაბთა ბატონობის ქვეშ მოექცა. სომხეთიცა და აღმოსავლეთი საქართველოც მათ ემორჩილებოდა. თავისდა თავად ცხადია, რომ ამ დროს შეუძლებელი იყო საქართველო-სომხეთის სამზღვრებში რაიმე ცვლილება მომხდარიყო: გუგარეთი წინანდებურად ქართველთა უცილობელი კუთვნილება იყო. არაბთა პოლიტიკურმა ძლიერებამ რომ შემდეგში თანდათანობით იკლო და მათი შეუჩერებელი მიდრეკილება განკერძოებისადმი ცხადი გახდა იმ მხრივაც, რომ ერთი მთლიანი სახელმწიფოებრივი სხეულის მაგიერ მრავალი სანახევროდ დამოუკიდებელი დაარსდა, დაპყრობილმა ქვეყნებმა თავისუფლად ამოისუნთქეს. სხვათა შორის ტფილისისა და ქართლის საამიროც შეიქმნა. ტფილისის ამირათა ურჩობა ასუსტებდა არაბთა ბატონობას კავკასიაში საქართველოს და სომხეთის აღდგენას კი ხელს უწყობდა. ტფილისისა და ქართლის საამიროს სამზღვრებში შედიოდა სხვათაშორის ქვენა ქართლის ის ნაწილი, რომელსაც გუგარეთი ერქეა.

    მე-IX-ე საუკუნითგან მოყოლებული საქართველოსა და სომხეთს პოლიტიკური მოღონიერება დაეტყო. ქვეყანა აღორძინების გზას დაადგა. ჯერ რამდენიმე საერისთავოები გაჩნდა, შემდეგ დაიწყო ცალცალკე ბრძოლა საქართველოსა და სომხეთისა გაერთიანებისათვის. ასეთ პირობებში ბრძოლა ტფილისისა და ქართლის ამირასთანა და ურთიერთთან აუცილებელი იყო: არაბებს უნდა ჩამორთმეოდათ მათ მიერ დაპყრობილი აღმ. საქართველოს მიწა-წყალი, ქართველ ერისთავთ ერისთავთა ურთიერთშორის ბრძოლას-კი მიზნად დანაწილებული საქართველოს გაერთიანება ჰქონდა. ყოველი ქართველი მთავარი და მეფე ხან პირადად, ცალცალკე, ხან ჯგუფობრივ, შეერთებულის ძალით ამ საქმის განხორციელებას ცდილობდა.

    სხვათა შორის საქართველოს არაბთა ბატონობისაგან განთავისუფლებას გუარამ მამფალიც (+882 წ.) მამაცურად ცდილობდა ხელის შეწყობას და მედგარი ბრძოლის წყალობით მან დაიპყრა კიდეც ჯავახეთი, თრიალეთი, ტაშირი, აბოცი და არტაანი (მატიანე ქართლისა* 445, გვ. 223. ქართველი ერის ისტ. II, 378). თრიალეთი, ტაშირი და აბოცი როგორ ვიცით სწორედ ძველ გუგარეთს ეკუთნოდენ. მაშასადამე საქართველოს განახლების განთიადზე ქართველმა მთავრებმა ეს კუთხე ისევ საქართველოს სამზღვრებში მოაქციეს. მაგრამ საქართველოს გაერთიანების პროცესში მალე გარეშე ძალაც ჩაერია. სომეხთა ერისთავმა აშოტ ბაგრატუნიმ ამ ბრძოლაში მხურვალე მონაწილეობა მიიღო, მხოლოდ რასაკვირველია თავის სასარგებლოდ. სომეხთა ერისთავთ-ერისთავი აშოტ ბაგრატუნი, რომელმაც სომხეთის სამეფო აღადგინა, თავის სამფლობელოს სამზღვრების გასაფართოებლად ჩრდილოეთისკენ მოისწრაფებოდა და ქართლის დაპყრობას ლამობდა (ქართველი ერის ისტ. II, 379). იგი ამ ქვეყანას აფხაზთა მეფეს ეცილებოდა, რომელიც თავის მხრივ კარგა ხანია საქართველოს გაერთიანებისთვის იღვწოდა (იქვე 380). სომეხთა მეფე ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონებს მხარს უჭერდა. გვარამ მამფალმა სამაგიეროდ “აბოცი განუყო ცოლის ძმასა თვისსა სომეხთა მეფესა” (მატიანე ქართლისა* 445, 6, გვ. 223. ქართველი ერის ისტ. II, 380).

    ამგვარად საქართველოს გაერთიანებისათვის მებრძოლთა შორის სომეხთა მეფეც გაერია და აფხაზთა მოწინააღმდეგე ჯგუფში ჩადგა. ამის წყალობით სომეხთა მეფეებს ქვემო ქართლის ნაწილის ზოგიერთი ადგილები ჩაუგდია ხელში, სხვათა შორის ტაშირი (იქვე 380-381). ამ გაერთიანებას აშოტ ბაგრატუნი ესეოდენ დიდ მნიშვნელობას აძლევდა, რომ მან თავის თავისათვის სომეხთა და ქართველთა ერისთავთ-ერისთავის სახელწოდება მიუკუთვნებია (ასოღიკ, ქართველ ერის ისტ. 380). აქეთგან ცხადია, რომ გუგარეთი მასაც ქართლად და ქართველთა მიწაწყლად მიაჩნდა და სწორედ ამ ქართველთ ქვეყნის დაპატრონების ძალით მან თავის თავს ქართველთა ერისთავთ-ერისთავი დაარქვა. ალბად მას კარგად ესმოდა, რამდენად ძვირფასი იყო ქართლის ის ნაწილი, რომელიც მას ხელში ჩაუვარდა, საქართველოს თავდაცვისათვის. ამგვარად ეს სომეხთა მეორე იერიში იყო საქართველოს სამხრეთის სამზღვრების გადმოსალახავად და ქვენა ქართლის, ყოფილ გუგარათის დასაპყრობად.

    საგულისხმიეროა, რომ სომხეთის და საქართველოს პოლიტიკური განახლება ამ დროსაც სომეხთა შემოსევით დაიწყო. სტეფანე მტბევარის მიერ 814-918 წ. (იხ. ჩემი ისტორიის მიზნი, 44) დაწერილი გობრონის წამება ამტკიცებს, რომ შემდეგშიაც “ტაშირი და კადფაქარი” მეფის სუბატის ხელში ყოფილა (საქართველოს სამოთხე 394). შემდეგშიაც ეს კუთხე მათ ხელითგან არ გაუშვიათ. რაკი სამხრეთით და დასავლეთით ძლიერი მეტოქეები, არაბები და ბიზანტიელნი, ჰყავდათ, ჩრდილოეთით-კი მათ იმ დროს ღონიერი მოწინაღმდეგე არ ეგულებოდათ, რათგან საქართველოს ჯერ კიდევ ძალა მთლად მოკრებილი არ ჰქონდა, ამიტომ სომეხთა ენერგია იქითკენ მიისწრაფებოდა, სადაც ნაკლებ წინაღმდეგობას მოელოდნენ.

    მე-X-ე საუკ.-ის დასასრულსაც ტაშირი და “ქართველთა ველი” ბოლნის-დმანისის ხეობანი, სომხეთ ეჭირათ და დავით გურგენის შვილს ეპყრა. ქ. სამშვილდე მან თავის საჯდომად აქცია და ქ. დმანისიც აიღო. გაგის ციხის მფლობელი დემეტრე მარზპანი, თუმცა გრიგორიანი იყო, მაგრამ მოინათლა და ქართველებს მიემხრო. მისი შვილი ტაშირის “მამფალი” იყო. დავით გურგენის შვილმა იგი გაგითგან განდევნა, მაგრამ უკვე 1001 წ. თვით დავითიც მისი ბიძის სომეხთა მეფის გაგიკის მიერ დამორჩილებული იქმნა (ქართველი ერის ისტ. II, 420- 421).

    Like

  4. aleqsandre said

    § 6. ამ კუთხის მოსახლეობის ბედ-იღბალი XVII – XVIII ს.ს. და სომეხთა გადასახლება.

    თვით ქვემო-ქართლის სტრატეგიული მდგომარეობის გამო, ვითარცა საქართველოსთვის უაღრესად მნიშვნელოვანს ქვეყანასა და “მეწინავე სადროშოს”, მას ხშირად ბრძოლისა და მტრის თავდასხმის ასპარეზად ხდიდა და ამის გამო მოსახლეობა აქ მრავალჯერ დაზარალებულა და არა ერთხელ სრულებით ამოწყვეტილა კიდეც. უფრო ძველ დროსაც რომ თავი დავანებოთ, მარტო შაჰაბაზის შემოსევამაც ამ მხრივ დიდი ზიანი მოუტანა. ამას გარდა, სპარსეთის შაჰებს რომ საქართველოში მუდამ ერთგული წინამავალნნი და მომხრენი ჰყოლოდენ, შაჰაბაზმა აქ თურქთა ელი ბორძალუ ჩაასახლა. თანდათანობით ყაზახ-შამშადილო-ლორეს ხანებიც გაჩდენ (ვახუშტი 70).

    ხშირი სამხედრო მოქმედების გამო ეს ქვემო-ქართლი, “თრიალეთი, ტაშირი და აბოცი” მთლად აოხრებული იყო. იქ “კაცნი არღარა იყუნენ” და მხოლოდ ვახტანგ V-ემ კვლავ დაასახლა იგი (იქვე 82). თუ საქართველო, რომელსაც თავისი სახელმწიფო ჰქონდა მე-XVI-XVIII-ე საუკუნეში შეწუხებული იყო გარეშე მტრისაგან, ადვილი წარმოსადგენია რა საშინელს მდგომარეობაში უნდა ყოფილიყო სომხობა, რომელიც მე-XI-ე ს-ითგან მოყოლებული საკუთარ სახელმწიფოებრივობას მოკლებული იყო და მე-XVI-ე ს-ითგან მოყოლებული ხომ სახანოების ქვეშევრდომებად ითვლებოდა.

    აუტანელ მდგომარეობის გამო, სარწმუნოებრივ და ეროვნულ-პოლიტიკურ დევნისაგან სომხობა თავის ქვეყნისგან იყრებოდა, მამაპაპევულს მიწაწყალს სტოვებდა და სხვა უფრო მყუდრო ქვეყნებში და სახელმწიფოებში ეძებდა თავშესაფარს. საქართვვლო სომხებისათვის ყველაზე უფრო მახლობელი ქვეყანა და სამეფო იყო, სადაც მათ თავისუფლად შეეძლოთ ცხოვრება, — საქართვეოლოში არასდროს არც ეროვნული, არც სარწმუნოებრივი დევნა არ ყოფილა, — და თანაც საქართველოში შემოხიზნულს სომხებს უფრო მეტი იმედი ჰქონდათ, რომ თუ გარემოება მათთვის ხელსაყრელად შეიცვლებოდა, იქითგან თავიანთ სამშობლოში ადვილად დაბრუნებულიყვენ. ამიტომ იყო, რომ დევნილი სომხები საქართველოში იხიზნებოდენ. ჩვენში ეძებდენ და პოულობდენ კიდეც თავიანთვის თავშესაფარს. სრულებით ბუნებრივია, რომ ისინი სახლდებოდენ განსაკუთრებით იმ კუთხეში, რომელიც სომხეთის მოსაზღვრე იყო და სადაც თავისუფალი სამოსახლო ადგილი მოიპოვებოდა. ამიტომ არც გასაკვირველია, რომ ისინი შემოიხიზნებოდენ ხოლმე სწორედ ქვემო ქართლში, რომელი ჩრდილოეთით ერევნის მთებს ეკრა ე. წ. სომხითში, ლორეში, ტაშირში და სხვაგან.

    ვახუშტს აღნიშნული აქვს, რომ “სომხით”-ში ვახტანგ VI დროს “მოსახლენი არიან სარწმუნოებით სომეხნი და მცირედად ქართლის სარწმუნოებისა, არამედ ქცევა-ზნით ქართულითა”-ო (გეოგრაფია 146). ტაშირის შესახებაც მას ნათქვამი აქვს, რომ იქ მსახლობელნი არიან სარწმუნოებით სომეხნი და მოსილნი არიან ბინძურად და გაზეთილნი, გრძელ-ჩოხიანნი, ავფერადი უშვერად. გარნა არიან ჰაეროვანნი და ტანოვანნი, შემძლენი, ლაშქრობათ, შინა გამოუცდელნი უხმარნი”-ო. (იქვე 148). მაგრამ არც ეს სომხური შემოხიზნული მოსახლეობა შერჩენილა აქ დიდ ხანს. თურქების შემოსევის დროითგან მოყოლებული მე-XVIII-ე ს.-ის მეორე მეოთხედშიც, თურქებისა და ლეკებისაგან სხვებზე უფრო ძლიერად ეს კუთხე დაზიანდა (ვახუშტი, საქართველოს ცხოვრება 122, 137, 1.39. პ. ორბელიანი). ამ ხნის განმავლობაში ს. საქართველოს სამხრეთის კუთხე ისე აოხრდა და გაუკაცრიელდა, რომ 1760 წლსათვის როგორც რუსეთის ხელმწიფისათვის გაგზავნილს აღწერილობაში ერეკლე მეფე სხვათა შორის ამბობს, მოსახლეობის 1-2%-ზე მეტი შერჩენილი არ იყო.

    მე-XVIII ს-ის მეორე ნახევარში ამგვარ აოხრებისა და ხალხის გადასახლების წყალობით სომეხთა მოსახლეობა თვით მათს მკვიდრს მიწა-წყალზეც ისე შემცირდა, რომ ერევანის სახანოში ითვლებოდა 3000 სახლობა, ნახჭავანში 500, ყარაბაღში 7000, ყარადაღში 300, განჯაში 1500. დანარჩენნი მათ სამშობლოში აღარა სცხოვრობდენ. დარუბანდში 1000, მარაღაში 2000, ხოიში 1000 სახლობა ითვლებოდა (ნ. ბუტკოვი – Матеріалы, II, 142). ამგვარად სომეხთა რიცხვის ჯამი მთელს ამიერკავკასიაში 17000 ოჯახობას უდრიდა.

    Like

  5. Джавахкская диаспора России said

    Белаканский тупик или “убирайтесь отсюда!”

    Прежде всего хочу сказать, что инцидент произошедший со съемочной группой “Неизвестный Кавказ” телекомпании “ПИК” (Общественный вещатель Грузии) конечно же не изменит моего отношения к Азербайджану как дружественному моей стране государству, было бы нелепо из-за частного идиотизма двух-трех белаканских чиновников обижаться на весь азербайджанский народ. Но, мои друзья и коллеги в Баку должны знать, что творят наделенные властью местные царьки, подрывая авторитет и международный имидж своего государства.

    Итак, обо всем по порядку…

    На канале “ПИК” мы делаем проект «Неизвестный Кавказ» -цикл научно-популярных фильмов о малоизвестных и интересных местах на Кавказе, уникальных памятниках архитектуры, о всем том, что должны знать люди живущие заграницей о богатейшей кавказской цивилизации. Наши фильмы можно найти на youtube. Так вот, решили с друзьями сделать фильм о Большой кавказской стене (Длинной закатальской стене) которая в свое время простиралась на сотни км от Кварельского района Грузии села Сабуе до Шеки в Азербайджане. Уникальное строение датируемое по одним источникам 5-7 веками, по другим… впрочем ученые до сих пор не могут однозначно ответить – кто, когда и зачем построил это впечатляющее по своим масштабам сооружение. Значительная часть стены сохранилась в селе Катех Белаканского р-на и небольшие фрагменты на территории Лагодехского р-на Грузии. Было понятно, что надо ехать на съемки в Азербайджан. Фильм должен был поведать зрителям во всем мире (ПИК ТВ вещает на спутнике) об уникальнейшем фортификационном сооружении , о жемчужине древней архитектуры на территории Азербайджана. Планировали записать ученных, местных старожил, посетить музеи , в общем составили целый сценарный план.

    И тут начинается самая интересная и самая грустная часть нашей экспедиции. Прождав 1.5 месяца (!!!), мы наконец-то получили аккредитацацию МИД Азербайджана. И это тогда, когда азербайджанские коллеги получают ее максимум за 2-3 дня. А то и работают на территории Грузии вообще без какой-либо аккредитации. Чтобы перестраховаться (мало ли что), я еще и выслал факс в Исполкомы Белаканы и Закатала, что, мол, имеем на руках официальное разрешение – снимаем фрагмент древней стены.

    Приезжаем 3 мая в Белаканы (срок действия аккредитации с 3 по 5), подъезжаем к Исполкому, выходит на встречу человек в костюме с папкой в руках – вы говорит съемочная группа “ПИК” -говорю “да”. Незнакомец представился – партком Белаканского исполкома Аббасов Рагим (Abbasov Raqim тел. 0505778969). Я говорит буду вас сопровождать. Договорились, что мы поедем в гостиницу, а на следующий день он познакомит нас с ученым, который расскажет нам по закатальскую стену. Впрочем, все это было сказано им без особого энтузиазма, а по количеству угрюмых людей в серых, однотипных костюмах, окруживших нас, было понятно, что наш приезд в район не вызывает у местного руководства особого восторга.

    (…)

    Зураб Двали
    Журналист, Автор и ведущий программы «Неизвестный Кавказ» – ПИК ТВ(Общественный Вещатель Грузии)

    Ссылка: http://www.apsny.ge/articles/1336452027.php
    .

    Like

  6. Джавахкская диаспора России said

    ❤О кто мне скажет сколько мук.
    И сколько горя и разлук
    Народ Армянский пережил?
    Турецкий меч, в огне горение
    И жизни стариков лишение,
    Армянской веры не сломил.
    Детей и женщин убивали,
    Причем на части разрубали.
    Скажите люди разве могут
    Людьми считаться звери те,
    Кто убивали и младенца
    Еще у мамы в животе?
    И рвали нас на части звери,
    И женщин наших угоняли,
    Детей красивых они взяли,
    А веру нашу они брали?
    Нет, веру мы сменить не дали,
    И вспоминаем год от года,
    Тот день тяжелый геноцида
    Всего Армянского народа ❤

    Like

  7. Джавахкская диаспора России said

    С крестом и ружьем

    Геноцид христианских народов, устроенный турками, был основан на исламском фанатизме, желании очистить территории от неугодных «гяуров» и «нечестивцев от веры». В 1904 году русский доброволец Борис Тагеев записал рассказ священника Стоио Тройкова, участвовавшего в борьбе с турками, которую вели в Македонии болгарские четы воевод Христо Чернопеева и Стефана Мандалова. Этот пастырь был не единственным среди македонского духовенства, проливавшим свою кровь за братьев и святую христианскую веру. Турецкий ятаган прошелся по армянам, сербам, болгарам. И бессмысленно отрицать то, что действительно произошло, – слишком много свидетельств. Рассказ священника Стоио Тройкова – одно из них.

    Было воскресенье. Я поднялся раньше обыкновенного, чтобы успеть до обедни зайти к герою-священнику, отцу Стоио Тройкову, только что вернувшемуся из Македонии. На улице Мария Луиза в гостинице «Тройко Китанчево», названной в память известного македонского деятеля Китанчева, я насилу отыскал отца Стоио. В небольшой светлой комнатке высокий молодой священник сидел за столом в подряснике и писал. Тут же на столе лежал большой бронзовый крест, Евангелие и повстанческая папаха с гербом и обычной надписью: «свобода или смерть». – Здравствуйте, батюшка, – приветствовал я священника, – «добро дошли!» – и тут же отрекомендовался ему. Священник просиял, и его добрые, мужественные глаза, улыбаясь, так и впились в меня. – Братушка, русский! – повторял он полушепотом, пока я говорил ему о своем намерении

    идти с повстанцами против турок. – Вот она, наша «Освободителка», не оставляет нас, – говорил священник, – посылает к нам на помощь юнаков. Вся надежда у нас на нашу «Великую Освободителку», не оставит нас русский Царь на гибель от руки нечестивых. – Ну, садись, батюшка, милый ты мой, кофеем тебя напою… И священник побежал делать распоряжения, прихрамывая на правую ногу. – А болит все еще, – пожаловался он, садясь на стул и потирая колено больной ноги. – Хоть пустячная рана, а все же запустил очень во время похода, ну и разболелась. Вот ему хуже, – указал священник на сидевшего в углу комнаты коренастого загорелого мужчину лет 24, которого я было и не приметил. Рука у этого человека была на перевязи. – Это Георгий Илиев, – представил мне незнакомца отец Стоио, и тот, подойдя ко мне, протянул свою здоровую левую руку, которую я пожал с истинным удовольствием. – Он вместе со мной был, – продолжал священник, – а вот брат его уже давно воеводствует, но недавно получено известие, что он пал в сражении, наповал убитый турецким куршумом (пулей). Царство ему небесное! – перекрестился священник. – Ну, и ты, сын, скоро идешь? – спросил меня он. – Да завтра, отче, надо торопиться. – Да, надо, надо, — поддакнул священник и замолчал. Подали обычное турецкое кофе, до приторности сладкое, но ароматное, в маленьких турецких же чашечках. Я отхлебнул его, запил холодной водой, как принято на Балканском полуострове, и обратился к священнику. – Расскажите же мне, отче, о вашем походе, пожалуйста, — попросил я моего хозяина. – С удовольствием, с удовольствием, сын, изволь, – и священник начал. – Видишь ли, сын; сам я из града Кукуш в Македонии. Этот город лежит от Солуни в 400 километрах на север. В Софии я кончил духовную академию и затем служил во многих городах несчастной Македонии. Одному Господу известно, чего я только ни насмотрелся. Веришь ли, сын, если я пошел теперь в ряды бойцов, то только потому, что глубоко поверил в необходимость борьбы именем Господа нашего Иисуса Христа против сатаны и его племени поганого. Я остался один, вся моя семья и все мои близкие отдали Господу душу под беспощадными турецкими ятаганами. После того, как повстанцы разгромили турецкие кварталы в Солуни, турки начали резать во всех ближайших городах и правого, и виноватого. Я в это время был в родном своем городе, и табор аскер вошел туда как раз во время обедни. Не постеснялись изуверы, вошли в храм и стали гнать оттуда молящихся, а кто из более крепких перед иконами на коленях остался, так тех прямо искромсали. Меня и отца диакона избили и выволокли окаянные, храм разорили, а после сожгли. Что в городе-то было, лучше и не рассказывать, сам увидишь, небось, как побываешь на пепелище несчастной нашей родины. Священник тяжело вздохнул и отер слезы, выступившие на его красивых глазах. – Да, братец ты мой, слезы, слезы и слезы, – пробормотал он. Итак, я решился служить Всевышнему, но уже с крестом и ружьем в руках. Направился я вот с Илиевым и еще несколькими нашими горожанами к болгарской границе и после долгого и тяжелого пути, наконец, добрался до Рыльского монастыря, откуда и вступил в чету воеводы Чернопеева, назначенного для действий в долине реки Струмы.

    Что ж, думаю, Чернопеев хоть и унтер-офицер, а все же человек бывалый и давно уже орудует во внутренней организации; только все же, конечно, и его отряд не так удачно действовал, как отряды верховного комитета, находящиеся под командою г.г. офицеров. На то ведь и военная наука существует, чтобы полководцев готовить, а коли бы каждый мог полководцем быть, то бы ни военных училищ, ни академий не было. Вот в том-то оно и беда, что во внутренней организации каждый хочет быть командиром и четами командуют все учителя, – народ храбрый, решительный, а в тактике и вообще в военном деле ничего не смыслящий. Ну, конечно, и терпят поражения, а если и побеждают, то с огромными потерями. Это, брат ты мой, совсем не то, что в вашем комитете, где и главнокомандующий герой, лучший болгарский генерал Цончев, и четами командуют только офицеры. Ну, так вот, 30 августа с Чернопеевым, в числе 230 человек, перешли мы болгарскую границу у Осоговской планины, близ Ворво-Руен; перешли ее благополучно, никто нас не заметил, ни болгары, ни турки, и 4 сентября прибыли в селение Пресеку. Как обыкновенно водится, разместились мы по избам, население-то наше, христианское, встретило нас с большою радостью, накормило, напоило нас, и мы легли спокойно отдохнуть на мягких деревенских лежанках. Наутро вдруг один селянин прибежал с известием, что несколько турецких чиновников прибыли в село для переписи крестьянского скота. Прямо пограбить население явились христопродавцы. Воевода отдал сейчас же распоряжение перехватать турок живьем, и мы окружили их со всех сторон, но они оказались, по-видимому, не из трусливого десятка и стали стрелять в нас из револьверов. Не прошло и нескольких минут, как наши ребята перестреляли их всех до одного. Ничего не оставалось теперь нам, как идти в горы, занять удобную позицию и ожидать появления турок, которые, очевидно, должны были появиться здесь, узнав о случившемся. Поселяне, частью вооруженные, решили остаться и ожидать появления аскер, а многие сложили свои пожитки и бросились бежать, намереваясь уйти в Болгарию. В тот же вечер прибыл в село батальон турецких солдат и, Боже мой, что начали выделывать нехристи с жителями. Перерубили и перевешали, кого могли, а лишь начало смеркаться, мы со своей позиции увидели огромное зарево, – то горело село, спаленное аскерами, где еще вчера мы провели покойно ночь, где жители имели свой угол и семейный очаг, а теперь что? Многие из них уже осиротели, другие лишились детей, братьев, жен и сестер. Женщины поруганы, девушки изнасилованы, даже не пощажены и малолетние. Позор и срам человечеству выносить все это. – А что, отче, подверглось бы тому же население, если бы чета не убила турецких чиновников? – То есть, вы хотите узнать, сожгли ли бы турки село и перебили ли бы всех жителей? О нет, но они ограбили бы село порядком и увезли бы нескольких девушек и мальчиков с собою, и так по нескольку раз в год. Так уж лучше один конец, но конец во время борьбы, которая несомненно поведет к свободе будущего поколения. Ну, вот, слушай дальше. Пятого сентября в 12 часов целый отряд турок в 1500 человек стал окружать нашу позицию, но мы с 2000 шагов из своих манлихеровских ружей стали залпами отстреливаться, и так удачно, что сразу положили 50 турок, что и заставило их отступить. Благодаря удобной позиции, потерь у нас не было совершенно, и мы ожидали дальнейших турецких операций. Около 2 часов турки усилили огонь и стали приближаться к нашей позиции и ровно в 6 часов атаковали ее с криком «Алла! Алла!».

    Мы приготовили бомбы, и я, подняв высоко крест, благословил борцов, готовый и сам принять смерть, если мне ниспошлет ее Создатель. Уже на 60 шагов подпустили мы турок, и вдруг несколько бомб полетело в их ряды. Одна за другой стали рваться бомбы, посылая вокруг смерть и опустошение и наводя панику на аскеров, которые, бросая ружья, повернули тыл и побежали, провожаемые меткими выстрелами четы. Священник передавал мне это турецкое бегство так, как впоследствии мне самому пришлось убедиться; от одной удачно брошенной бомбы сотни турок обращались в самое беспорядочное бегство, и наши четы делали с ними, что хотели. – Отбив атаку, – продолжал священник, – я помолился Господу и благодарил Его за чудесное избавление от басурман. Однако медлить было невозможно; получив подкрепление, турки возобновили бы с рассветом атаку, а потому мы и решили переменить позицию. Разделивши весь отряд на 3 четы, мы двинулись с наступлением ночи, дабы прорваться сквозь охватившие нас со всех сторон турецкие отряды. Темно было, хоть глаз выколи. Погода была пасмурная и шел мелкий дождик. Двигались мы по убийственной дороге, сначала вниз, а потом вверх, по руслу горной речушки, теперь совершенно сухому, но сплошь заваленному камнями. Я присоединился к чете Стефана Мандалова, храброго воеводы, уже не раз бывавшего в боях, благословил остальных братий, отходивших с другими воеводами, и мы решили идти по разным путям, так как движение такого большого отряда было и труднее, и могло привлечь внимание турок. Не успела пройти самостоятельно наша чета и двух часов, как Стефан Мандалов услышал сигнал турецкого часового, и вскоре мы увидели расположенный возле костра пост; однако издали трудно было разобрать, турки ли сидели около костра, или наши, а потому Мандалов пополз по направлению костра, дав приказ чете, чтобы, по его выстрелу, люди с криком «ура!» бросались на турок. С замиранием сердца ожидали мы сигнала – и вдруг грянул выстрел. В один миг чета бросилась вперед, но турки дали залп, и двое четников упали, пораженные насмерть. Упал также и славный наш воевода. Застонал он и свалился на землю. Я бросился к нему. Пуля пробила несчастному живот. Я схватил на руки раненого и вынес его в сторону, а там «ура!» гремело все громче и громче, – турки бежали под натиском смелых повстанцев. – Отче, умираю! – простонал Мандалов. Я благословил его крестом и стал успокаивать. – Отче, аз умирам, но не доволен, что не вовремя умирам, не исполнив до конца дела! – еле проговорил воевода, а затем стал звать капитана Тренова, прибывшего в нашу чету. – Ты, Тренов, принимай чету, а я Господу душу отдаю… Дайте мне револьвер, я дострелюсь, нечего вам меня тащить, только себя и меня измучаете, а туркам живой я не сдамся… Голос раненого оборвался, он застонал и захрипел, а через несколько минут под мое напутствие его чистая, геройская душа отлетела в тот мир, где нет ни скорби, ни воздыхания. Со слезами на глазах зарыли мы товарища и двинулись дальше. По колени в воде шли мы вверх по горной реке, провожаемые с обоих берегов турецкими выстрелами, безвредными для нас, благодаря темноте. Начало светать, но Господь хранил своих воинов, и густой туман окутал всю теснину. Мы слышали над собою турецкие ругательства, а стрелять они уже не могли, так как подобная стрельба была бы бесполезною

    тратой патронов. Только когда мы выбрались уже на безопасное место и могли сопротивляться, облака расползлись, и мы увидели турок, стягивающихся на соседней вершине. Заметив нас, они открыли огонь, но мы не нашли нужным отвечать на таком большом расстоянии и медленно отступали к удобной позиции. Вот здесь-то шальная пуля и задела меня за ногу, но ничего, – теперь рана почти зажила. Запас наш истощился, 8 человек было среди нас раненых; надо было переправить их в Болгарию, и вот мы решили вернуться назад и 8 сентября перешли болгарскую границу. Я поблагодарил священника за рассказ, пожал ему руку и, напутствуемый его благословениями, отправился к портному Ваневу, преотвратительно сделавшему мне мою обмундировку.

    Источник: http://mediainform.businessnewsdb.com/ru/topic.php?id=17754
    .

    Like

კომენტარის დატოვება

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s