Iberiana – იბერია გუშინ, დღეს, ხვალ

სოჭი, აფხაზეთი, სამაჩაბლო, დვალეთი, ჰერეთი, მესხეთი, ჯავახეთი, ტაო-კლარჯეთი იყო და მუდამ იქნება საქართველო!!!

•კონფედერაციული პრობლემა

 

კონფედერაციული პრობლემა:

 

“სააკაშვილის არსებობით აზერბაიჯანსაც თავისტკივილი ემატება” 

 (ნაწილი პირველი)

 

[რუსიკო მუმლაძე]

ქართულ-აზერბაიჯანული კონფედერაცია – რეალური მომავალი, თუ უტოპია – ეს კითხვა კვლავ რჩება ქართული, აზერბაიჯანული, რუსული თუ სომხური საექსპერტო წრეების განხილვის თემა. რატომ გაჟღერდა კარგად დავიწყებული ძველი თემა ხელახლა და არის თუ არა სააკაშვილი მისაღები პრეზიდენტი ამ კონფედერაციისთვის, ანუ აზერბაიჯანული მხარისთვის?

ჩვენ შევეცადეთ, მკითხველისთვის ძირფესვიანად და ყველა მიმართულებით განხილული შეგვეთავაზებინა ეს თემა. რამდენად განხორციელებადია ქართულ-აზერბაიჯანული კონფედერეცია, რას საფრთხეს ქმნის და რა სარგებლობა მოაქვს მას, ამ თემაზე პრესა.გე ექსპერტ მამუკა არეშიძეს ესაუბრა.

 ინტერვიუს მეორე ნაწილს ამ დღეებში შემოგთავაზებთ, სადაც ექსპერტი უკვე უშუალოდ იმაზე საუბრობს, რამდენად სანდოა და შეუძლია სააკაშვილის ხელისუფლებას, გონივრულად ითამაშოს კონფედერაციის იდეით. სად ღალატობთ ხოლმე ჩვენს მმართველებს პოლიტიკური სიბრძნე, რითაც რუსეთთან პოლიტიკური თამაშის წარმართვისთვის მომგებიანი თემა, ისევ და ისევ კრახისთვის არის განწირული, როგორც ბევრი სხვა ამდაგავარი საკითხი. მაგალითად, ჩერქეზთა გენოციდის აღიარება და ა.შ.

 პრეზიდენტმა მოულოდნელად გააჟღერა საქართველო-აზერბაიჯანის კონფედერაციის იდეა. ამის შემდეგ დეპუტატი დარჩიაშვილი აცხადებს, რომ ეს იყო, რაღაც მეტაფორული შეთავაზება. რატომ ხდება ხოლმე ასეთი იდეების დროდადრო გაცხადება?

-მე არ მეჩვენება, რომ ეს თემა მოულოდნელად არის გაჟღერებული. ჯერ ერთი იმიტომ არ მეჩვენება, რომ ეს არ არის პრეზიდენტის პირველი ნათქვამი ამ თემაზე. მეორეც ერთი, იმიტომ, რომ საგარეო საქმეთა სამინისტრო ასეთი ტიპის კომენტარს არ უნდა აკეთებედეს, თუ ეს უბრალოდ ჰაერზეა ნათქვამი. საგარეო საქმეთა სამინისტროს წარმომადგენელმა ნინო კალანდაძემ გააკეთა განცხადება, რომ ყველა ტექნიკური საკითხი უკვე შეთანხმებულია, მხოლოდ პოლიტიკუყრი გადაწყვეტილებააა საჭირო, ანუ პოლიტიკური ნება.

 აქედან გამომდინარე, როგორც ჩანს, გარკვეული მუშაობა ამ მიმართულებით მიდის, ყოველ შემთხვევაში – ქართული მხრიდან. ჩვენ აზერბაიჯანული მხარის ოფიციალური კომენტარი არ მოგვისმენია და არ ვიცით, მაგრამ შემიძლია, დარწმუნებით გითხრათ, რომ მოსმენილი მაქვს იმ აზერბაიჯანელი პოლიტოლოგების აზრი, რომლებიც ახლოს არიან ალიევის ადმინისტრაციასთან.

 მათი აზრი შეიძლება, ორ ნაწილად გაიყოს. ერთი ნაწილი ცუდად ეკიდება ამ იდეას და უტოპიურად მიაჩნია მისი განხორციელება, მაგრამ თავისთავად, აზრი მოსწონს. მეორენი იმ საფრთხეებზე საუბრობენ, რომლებიც აზერბაიჯანს შეიძლება, გაუჩნდეს, ანუ პლიუს-მინუსებს ითვლიან. მოკლედ, კატეგორიული მოწინააღმდეგეები, რომ ეს არ უნდა გაკეთდეს, აზერბაიჯანელ პოლიტოლოგებში მე არ შემხვედრია.

 სომეხ კოლეგებთან თუ გქონიათ საუბარი ამ თემაზე?

-კი. მათი აზრი ძალიან მნიშვნელოვანია. რასაკვირველია, მათ მსჯელობაში, ზოგ შემთხვევაში შეშფოთება იგრძნობა. ამავდროულად, საინტერესოა რუსული მედიის ნააზრევიც, იმიტომ, რომ პოლიტოლოგების აზრი მე არ მომისმენია. რუსული მედია აბუჩად იგდებს ამ იდეას.

 თუმცა, ყველაზე უფრო საინტერესო თურქული მედიის პოზიციაა. მათი პოზიცია ასეთია: თუ ასეთი ტიპის კონფედერეცია შეიქმნება, თურქეთი აუცილებლად უნდა შეუერთდეს. საინტერესოა იმიტომ, რომ ამას წერენ ისეთი გაზეთები, რომლებიც ავტორიტეტით სარგებლობენ თურქულ საზოგადოებაში. ეტყობა, დადებითი მიდგომა თურქეთში არსებობს.

 ამ ყველაფერს აქვს ერთგვარი პრეისტორია, 90-იანი წლების, რომლის მონაწილეც მე ვიყავი. მაშინ მე გახლდით საქართველოს პარლამენტს წევრი, საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტში ვიყავი და მიხეილ სააკაშვილიც პარლამენტის წევრი იყო, ოღონდ იურიდიული კომიტეტის თავმჯდომარე.

 იმ დროს საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტში რამდენიმე შეხვედრა იყო, სადაც ევროპარლამენტის დეპუტატებთან და ევროკავშირის წევრი ქვენების წარმომადგენლებთან იყო ამ თემაზე საუბარი. ისინი აცხადებდნენ, რომ საურთიერთობოდ მათთვის უფრო კომფორტული იქნებოდა ამიერკავკასიის ამ სამი ქვეყნის პოლიტიკური ერთობა.

 

ანუ სომხეთის, აზერბაიჯანისა და საქართველოს და არა – თურქეთთან მათი ერთობა…

-დიახ. თურქეთზე არ იყო საუბარი. ამბობდნენ, რომ ამ სამივე ქვეყანაზე ერთად ადვილი იქნებოდა პოლიტიკური გადაწყვეტილებების მიღება. მათ მაგალითად მოყავდათ ის ისტორია, როცა ეს სამი ქვეყანა ერთი პოლიტიკური სუბიექტი იყო. ეს იყო 1917 წლიდან 1918 წლის მაისამდე.

 სხვათაშორის, როცა 1918 წლის 26 მაისს დაიშალა ეს, ე.წ. ამიერკავკასიის სეიმი, მაშინ ძალიან საინტერესო დოკუმენტი შეიქმნა. იქ ეწერა, რომ ამ ტიპის პოლიტიკური ერთობის არსებობა არის უტოპია, რადგან ძალიან ბევრი პოლიტიკურ-რელიგიური წინააღმდეგობა არსებობსო.

 ასეა თუ ისეა, დღეს ბევრად უფრო უარესი მდგომარეობაა. მაშინ სადაო ტერიტორიები არ არსებობდა. პრინციპში არსებობდა, მაგრამ სადაო ტერიტორიების გამო ომი არ მომხდარა. პრეისტორია იმიტომ მოგიყევით, რომ ეს აზრი არ არის მოულოდნელი.

 დღეს არის თუ არა შანსი, რომ რეალურად შეიქმნას ამჯერად ორი ქვეყნის კონფედერაცია?

-ვიდრე ამაზე გადავალთ, იმასაც გეტყვით, არ არის გამორიცხული, ეს იყოს ერთგვარი სასინჯი ქვა რეაქციისთვის, არამარტო რუსეთისთვის, არამედ საერთაშორისო თანამეგობრობისთვის, ასევე სომხეთისთვისაც. ამას რამოდენიმე გამართლება აქვს. პირველი, ვერ მოხერხდა თურქეთისა და სომხეთის ახლი ურთიერთობების ფორმატის შექმნა. პრინციპში, ეს საკითხი გაიყინა.

 დიდმა ქვეყნებმა, რომლებიც ამ იდეით იყვნენ დაკავებულები, დღეს სულ სხვა შედეგი მიიღეს. კერძოდ, პატარა ქვეყნების, ამ შემთხვევაში სომხეთისა და აზერბაიჯანის როლი გაიზარდა და ორივემ დაიწყო თავისი პრეტენზიების წამოყენება. ეს მოულოდნელი იყო ამ დიდი ქვეყნებისთვის და არასასიამოვნოც, დამიჯერეთ.

 

რაკურსის ცვლილება იწყო თურქეთმაც…

-ხო, ახლა თურქეთს რაც შეეხება. თურქეთი რეგიონალური ლიდერის პრეტენზიას აცხადებს. ეს კი, აბსოლუტურად მიუღებელია ყველა ქვეყნისთვის: რუსეთისთვის, ამერიკის შეერთებული შტატებისთვის, ევროკავშირის წევრი ქვეყნებისთვის და ა.შ. რეგიონალურ ლიდერზე როცაა საუბარი, აქ მარტო სამხრეთ კავკასიური ლიდერი არ იგულისხმება.

 თურქეთს ერთდროულად უნდა ლიდერი იყოს, როგორც სამხრეთ კავკასიაში, ასევე ისლამურ სამყაროში. მისი ეს პრეტენზიები აბსოლუტურად ლოგიკურია, მისივე ეკონომიკური და პოლიტიკური რესურსების თვალსაზრისით. მოკლედ, თურქეთის რეგიონალური ლიდერობა აბსოლუტურად მიუღებელი განაჩენია მსოფლიოსთვის.

 ახლა, უცებ წარმოიდგინეთ, რომ ამ სამი ქვეყნის კონფედერაცია შეიქმნას. ეს, ერთის მხრივ, არის რუსულ-სომხური სამხედრო ბლოკის საპირწონე, მეორეს მხრივ – დამატებითი სტიმულია თურქეთის – რეგიონალურ ლიდერად გახდომისთვის. მიხედავად აზერბაიჯანული რესურსების სიმრავლისა, თურქულ რესურსებთან ის მაინც ვერ მივა.

 ამ სამსუბიექტიან კონფედერაციაში მთავარი იქნება თურქეთი, მერე აზერბაიჯანი და სადღაც ბოლოში – საქართველო. თურქეთი იქნება ნომინანტი, ამას ბევრი მტკიცება არ სჭირდება. ე.ი. თურქეთს ამ კონფედერაციით მოგვარებული ექნება სამხრეთ კავკასიური დომინირების საკითხი და შემდეგ უკვე გადახედავს დანარჩენ აზიას, წინა აზიას, რა. ასეთი სურათი შეიძლება დაიხატოს საბოლოო ჯამში.

 ჩვენ რაში გვაწყობს ეს ყველაფერი? რატომ უნდა ისწრაფვოდეს ამისკენ სააკაშვილი?

-საქართველოს ეს არაფერში აწყობს. ერთადერთი პლიუსი, სამსუბიექტიანი კონფედერაციისა ისაა, რომ საქართველოს უსაფრთხოება ძალიან მაღალი რანგით გაიზრდება.

 მაგრამ ეს ძალიან მნიშვნელოვანი პლიუსიცაა…

-ერთადერთი პლიუსია და მნიშვნელოვანი თუ უმნიშვნელო, ეს მეორე საკითხია. ჯერ პლიუსებამდე მივიდეთ. სხვა პლიუსი ამას არ აქვს. ტერიტორიული მთლიანობა ამით ნამდვილად არ აღსდგება, ეკონომიკური წარმატება, როგორიც ზოგიერთს აქვს ჩაფიქრებული, არ მოხდება.

 

რატომ? წესით, მაგისტრალები უფრო დაიტვირთება…

-არა, არა, გზა ისედაც მუშაობს. რა თანხებიც შემოდის საქართველოში ენერგომატარებლების სატრანზიტო დერეფნით, ის თანხა შემოვა შემდეგშიც. განსაკუთრებული არაფერი მოხდება.

 

და უფრო ზედმეტი კონტროლი ექნება შემოსულ თანხებს, იგივე თურქეთის მხრიდან?

-კი, ბატონო. გარდა ამისა, საზღვრები უნდა გახსნა და ის მინიმალური კონტროლი რაც გაქვს საზღვარზე, ისიც არ გექნება. შეიძლება, ერთობლივი ბიუჯეტი შეიქმნას და ეს იყოს კიდევ ერთი დამატებითი პლიუსი. წარმოიდგინეთ თურქეთ-აზერბაიჯანის რესურსი რამხელაა ერთად. თანხები გადანაწილდება სამივე ქვეყანაზე, ხვედრითი წილის მიხედვით და არა – თანაბრად, ქვოტური პრინციპი იქნება დაცული.

 მოკლედ, არ ვიცი, სხვა პლიუსი რა შეიძლება, იყოს კიდევ. ვერ დავიჯერებ იმას, რომ ასეთი ტიპის კონფედერაციის შემთხვევაში, ვიღაცა გადაიბარებს საქართველოს ვალებს.

 

რომელიც უკვე ძალიან დიდი თანხებამდე ავიდა და რამდენიმე მილიარდია. თანაც ამ საგარეო ვალების გასტუმრება 2013 წლიდან უნდა დაიწყოს…

-10 მილიარდი დოლარია. ვინ გადაიბარებს? სამსუბიექტიანი კონფედერაციის შემთხვევაში აზერბაიჯანი და თურქეთი, ორსუბიექტიან გაერთიანებაში კი, აზერბაიჯანი ხდება ვალების გასტუმრებაზე პასუხისმგებელი. პლიუს, როგორც კი ორსუბიექტიანი გაერთიანება შედგება, საქართველომ მაშინვე უნდა გამოუცხადოს ბლოკადა სომხეთს. ჩვენ ეს რაში გვჭირდება? ლარსიც ჩაიკეტება, რადგან შენ პარტნიორს უნდა გაუწიო ანგარიში, ხო? ამით, აზერბაიჯანულ-ქართული ბლოკი პირდაპირ უპირისპირდება რუსეთსა და სომხეთს.

 რატომ, აგიხსნით. უპირისპირდება, იმიტომ რუსეთმა და სომხეთმა სამხედრო ხელშეკრულება დადეს წინა კვირაში, სადაც ჩაწერილია არამარტო ის, გიუმრის რუსული ბაზა რჩება სომხეთში დიდი ხნითო, არამედ ისიც, რომ რუსეთი იცავს სომხეთის ინტერესებს როგორც საბჭოთა კავშირის ყოფილ სასაზღვრო პერიმეტრზე, ასევე დსთ-ის შიგნითაც – ე.ი. აზერბაიჯანთან მიმართებაშიც.

 გარდა ამისა, რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია – რუსეთი იცავს თავის ინტერესებს. ესეც წერია იმ ხელშეკრულებაში. “თავის ინტერესებში” იგულისხმება ეკონომიკური ინტერესებიც, ხო? ჩვენ ვუცხადებთ ბლოკადას სომხეთს, ვკეტავთ გაზსადენს, რომელიც მიდის სომხეთში. ამას აზერბაიჯანული მხარე, რასაკვირველია, მოითხოვს.

 აზერბაიჯანულ მხარეს ექნება ასეთი მოთხოვნები, რომ მთლიანი ბლოკადა გამოვუცხადოთ სომხეთს, ვიდრე ყარაბაღი არ დაბრუნდებაო. ჩვენც შეგვიძლია, მოვთხოვოთ მას, გაწყვიტე რუსეთთან ეკონომიური ურთიერთობები, ვიდრე ჩვენი ტერიტორიები არ დაბრუნდებაო…

 

რაში აწყობს აზერბაიჯანს რუსეთთან რადიკალური დაპირისპირება საქართველოს გამოყენებით? თუ საქართველო კონფლიქტში ჩარეთვება, ამით აზერბაიჯანიც დაზარალდება…

-აზერბაიჯანს შეუძლია, მიაქციეთ ყურადღება – ბოლომდე ითამაშოს, ვიდრე კედელთან არ მიდგება. მას შეუძლია, ბოლომდე აჟღარუნოს იარაღი. მას ისეთი რესურსი და იმიჯი აქვს, ამის კეთება შეუძლია. მან შეიძლება, მეტი მოგებაც ნახოს ამ ჭირვეულობით. ბავშვებში რომ არის ხოლმე, ზოგ ჭირვეულ ბავშვს საშუალებას აძლევენ და ეს ჭირვეულობა გასდის. ზოგს არ აძლევენ, საქართველოს – მაგალითად.

 

რუსეთი მისცემს ამის საშუალებას აზერბაიჯანს?

-კი, ნამდვილად, რადგან აზერბაიჯანის ენერგორესურსების რაღაც გარკვეული ნაწილის თავის ტერიტორიაზე ტრანსპოტირებაში რუსეთი სასიცოცხლოდ არის დაინტერესებული. თუ რუსეთთან ამ ენერგომატარებლების კავშირი გაწყდა, მაშინ მთელი აზერბაიჯანული ენერგოსისტემა გადაერთვება ბაქო-ჯეიჰანისა და ბაქო-ერზერუმის მილსადენებზე.

 

ამავდროულად, აზერბაიჯანს მხარდაჭერა ექნება მუსულმანური სამყაროსგან…

-რასაკვირველია, უზარმაზარი მხარდაჭერა ექნება მუსულმანური სამყაროსგან, ახლაც აქვს ეს მხარდაჭერა და ასე რომ, აზერბაიჯანის ბოლომდე გადაკიდება რუსეთს არ უნდა. სხვათაშორის, არც აზერბაიჯანს უნდა რუსეთის გადაკიდება…

 

მაშინ ცოტა პარადოქსულ კითხვასაც კი დაგისვამთ, თქვენი ნათქვამიდან გამომდინარე: კარგით, მაშინ გავყვეთ აზერბაიჯანს ამ თამაშში.. იქნებ სწორია ეს გზა, სააკაშვილიც მართალია და შესაძლოა, აქედან სარგებელი მიიღოს საქართველომ?

-არა, არ არის პარადოქსალური შეკითხვა. ამის უფლება გვაქვს, მაგრამ საქმე რაშია იცით, რომ რუსეთს საქართველოს ამ ტიპის ხელისუფლებასთან არ უნდა ლაპარაკი.

 

მასე, სააკაშვილსაც არ უნდა ხელისუფლებიდან წასვლა…

-ო-ო, ამაშია საქმე. სააკაშვილის არსებობით აზერბაიჯანსაც თავისტკივილი ემატება.

 რუსეთი ამ ხელისუფლებასთან არ დაილაპარაკებს და აზერბაიჯანის შუამავლობასაც არ მიიღებს. არც მიიღო, სხვათაშორის. იყო ამის მცდელობა. ასევე სომხეთის მხრიდან არ მიიღო შუამავლობის მცდელობა რუსეთმა. სერჟ სარქისიანს უფრო აქტიური მცდელობა ჰქონდა.

 აქედან გამომდინარე, თქვენ რომ ამბობთ ჩავყვეთო, ამ თამაშში შეუძლია საქართველო ჩაყვეს აზერბაიჯანს და არა – სააკაშვილის ხელისუფლება.

 

 

 “3 მილიონი ქრისტიანი 50 მილიონ მაჰმადიანს ვერ გაუძლებს”

 (ნაწილი მეორე)

 

 

მთავარ პრობლემად პრესა.გე-ს რესპოდენტი თავად სააკაშვილ მიიჩნევს. ის აცხადებს, რომ ქვეყნის პირველი პირი აზერბაიჯანის პრეზიდენტისთვისაც დიდი თავისტკივილია, არამდგრადი პოლიტიკური იმიჯის გამო. გარდა ამისა, ექსპერტი მიიჩნევს, რომ თუ სააკაშვილი დასავლეთის დავალებით მოქმედებს, მაშინ კონფედერაციის იდეა არის ის მორიგი უცხოური იდეა, რომლის გამოყენებას თურქეთი შეეცდება და რომელსაც არაფერი აქვს საერთო ქართულ ინტერესებთან.

ვაგრძელებთ ინტერვიუს ექსპერტ მამუკა არეშიძესთან, რომლის პირველი ნაწილი: “კონფედერაციული პრობლემა: “სააკაშვილის არსებობით აზერბაიჯანსაც თავისტკივილი ემატება”, უკვე შემოგთავაზეთ. ორ ნაწილად გაყოფილი ინტერვიუს მთავრი მიზანია, საზოგადოება უფრო კარგად გაერკვეს და გაცნობიეროს, რა არის ეს კონფედერაცია და დროდადრო რატომ გაჟღერდება ხოლმე ამგვარი გლობალური თემები საქართველოს პირველი პირის საშუალებით.

 ინტერვიუს პირველ ნაწილში ექსპერტი აცხადებდა, რომ ამ კონფედერაციულ თამაშში საქართველოს შეუძლია გაყვეს აზერბაიჯანს და არა – სააკაშვილს. მისივე თქმით, ეს თემა გონიერმა ხელისუფლებამ მომგებიანი პოლიტიკური პროცესის წარმართვისთვის უნდა გამოიყენოს და არა – გადაწყვეტილებისთვის. როგორ ღალატობს ხოლმე პოლიტიკური სიბრძნე საქართველოს პრეზიდენტს, ამას ინტერვიუს მეორე ნაწილიდან შეიტყობთ.

 

გასაგებია, რომ ალიევისთვის სააკაშვილი თავისტკივილია, მაგრამ ჯერჯერობით, ის ხელისუფლებაშია 2013 წლამდე და ვადის გასვლის შემდეგ კიდევ აპირებს სახელმწიფოს სათავეში დარჩენას.. რაში სჭირდება მას ეს კონფედერაცია? იმიტომ ხომ არა, რომ რაღაცით გააგრძელოს საერთაშორისო ასპარეზზე არსებობა, სადაც მისადმი ნდობა დაკარგულია, ამავდროულად, გადამტერებული ჰყავს რუსეთი – პიროვნულ დონეზეც კი. ანუ – კონფედერაციის თემას ის საკუთარი პერსონისადმი საერთაშორისო ინტერესის გასაღვივებლად და ავტორიტეტის “მოსახვეჭად” გამოიყენებს?

მამუკა არეშიძე: სააკაშვილს, ეტყობა, სწორედ ამისთვის უნდა, გამოიყენოს ეს თემა. ახლა, რაშია საქმე: თქვენი კითხვა არის აბსოლუტურად სწორი, რატომ სჭირდება კონფედერაცია სააკაშვილს? რატომ უნდა მისი შექმნა? ერთი ვარიანტი მდგომარეობს იმაში, რომ ის ამით თამაშობს. სხვათა შორის, ეს არ არის ცუდი არგუმენტი და ვერ დავეთანხმები ჩემს კოლეგებს, რომლებიც ამბობენ, რომ ეს არის სისულელე, ამაზე ლაპარაკი არც შეიძლება და არ გამოვა ეს ამბავი. სააკაშვილი არის ამ ტიპის მოთამაშე.

 

და, რაც არ უნდა ილაპარაკოს ბევრმა, რომ ის მშიშარაა, საკმაოდ რისკიანი მოთამაშეცაა.

– რისკიანი მოთამაშეცაა და, გარკვეულწილად, ასეთი გეოპოლიტიკური თამაშები მოსულა, ხანდახან ამართლებს კიდეც. ეს ერთი ვარიანტი. მეორე ვარიანტია, რომ რეალურად არსებობს ასეთი კონფედერაციის ჩანაფიქრი დასავლეთის მხრიდან. იქიდან გამომდინარე, რასაც მე პარლამენტში ჩემი მუშაობის დროს ვისმენდი, ეს არის დასავლეთის ხელწაკრული იდეა, ზუსტად იმისთვის, რადგან ჩაიშალა თურქულ-სომხური მოლაპარაკება, სხვა ტიპის პრობლემა შეუქმნან რუსეთს.

 მაგრამ ჩემთვის გაუგებარია, რა შედეგებს ელის აქედან სააკაშვილი? იმიტომ, რომ თუნდაც ორსუბიექტიანი კონფედერაციის არსებობის შემთხვევაში, ჩვენ არ ვართ ისეთი მყარი, თუნდაც – ეკონომიურად, პოლიტიკურად, ან სოციალურად ძლიერი სახელმწიფო, რომ ასეთ გაერთიანებას გავუძლოთ. ამასთანავე სერიოზული დემოგრაფიული პრობლემები გვაქვს.

 ნუ დაგვავიწყდება, რომ ორსუბიექტიანობის შემთხვევაში ჩვენ გვექნება სულიერების სერიოზული პრობლემაც. სამსუბიექტიანი კონფედერაციის შემთხვევაში, საერთოდ უნდა დავივიწყოთ სულიერებაზე საუბარი. წარმოიდგინეთ, 50 მილიონი მუსულმანი და 3 მილიონი ქრისტიანი. ამ 3 მილიონ ქრისტიანში ვგულისხმობ იმ სომხებსაც, რომლებიც თურქეთში ცხოვრობენ.

 

თუ ამ გაერთიანებაში თურქეთი შევიდა, როგორ შეიძლება, ეს იყოს დასავლეთის ინეტერსებში?

– სააკაშვილს არ უთქვამს, რომ თურქეთი უნდა იყოს კონფედერაციაში, ეს თურქებმა თქვეს. ამაშია საქმე. ეს უკვე საინტერესოა. თუ დასავლეთია ჩართული ამ ამბავში, სააკაშვილმა მათი ნააზრევი თქვა, თურქეთმა აიტაცა დროშა. კონფედერაციაში თურქეთის ჩაბმამდე საქმე არ უნდა მივიყვანოთ, თორემ, რაც გვემუქრება, იმ საშიშროებაზე უკვე ვისაუბრეთ, ქვეყნის შიდა პრობლემებიც თავზესაყრელია, გამოსწორება – ძნელი.

 

ანუ თქვენ გინდათ, თქვათ, რომ ქვეყანაში არსებულ პრობლემებს სააკაშვილის ხელისუფლება ვერ მოაგვარებს ისე, რომ საქართველო ასეთი ტიპის გაერთიანებაში შესვლისთვის იყოს მზად?

– ამ პრობლემებს, სააკაშვილის ხელისუფლება კი არა, დღეს რომ მამა ღმერთი ჩამოიყვანო, ის ვერ მოასწრებს (დროის თვალსაზრისით) საქართველოს მდგომარეობის ისე შეცვლას, იყოს ღონიერი სახელმწიფო და ასეთი გაერთიანების სუბიექტობის შემთხვევაში, იმათ ზეწოლას გაუძლოს. დიახ – გაუძლოს ასეთ პოლიტიკურ თამაშს. მოკლედ, შეასრულს თავისი როლი, რაც სააკაშვილს წარმოუდგენია. სააკაშვილს ბევრად უფრო მაღალი წარმოდგენა აქვს ქვეყნის ეკონომიკურ-სოციალურ მდგომარეობაზე, ვიდრე რეალური მდგომარეობაა.

 

პრეზიდენტი ძალიან ხშირად გამოდის და ამბობს ხოლმე, რომ გავძლიერდით, ავშენდით… თქვენი აზრით, სააკაშვილს მართლა სჯერა ის, რასაც ტელევიზიით ლაპარაკობს, თუ პიარზეა ყველაფერი გათვლილი?

– მარჩიელობას ვერ დავიწყებ, მაგრამ ვიცი ერთი რამ – სააკაშვილი არის პიარის დიდოსტატი და ცდილობს ამ ტექნოლოგიებით წარმატებაზე ორიენტირებული აზრი ჩამოაყალიბოს საზოგადოებაში. თუმცა, ქვეყნის მდგომარეობა იმდენად რთულია, რომ ხშირად მას, ფეხი უცდება და სულ სხვა სურათს ვიღებთ ხოლმე. ზოგ შემთხვევაში კი – გასდის. მან ისე იცის ამბის მიტანა საზოგადოებამდე, რომ ამ საზოგადოების გარკვეულ ნაწილს იმ კონკრეტულ მომენტში სჯერა, მიუხედავად იმისა, რომ არაერთხელ მოტყუვდა.

 

და არჩევნებზეც სწორედ პრეზიდენტის სასარგებლოდ აკეთებს არჩევანს…

– ე.ი. მარტო დაშინებაში არ არის საქმე, რომ ვიღაცას ვიღაცის შეეშინდა და კარდაკარ დარბოდა, ან იმ ქალებს დაატარებდა. კონკრეტულ მომენტში იცის ხოლმე საზოგადოების ნაწილის წამოკიდება. სხვათა შორის, ოპოზიციამ, როცა რამეს აკეთებს, უნდა გაითვალისწინოს მისი ეს კოზირი.

 მოკლედ, საბოლოო ჯამში, რა მინდა ვთქვა: თუ კონფედერაციის თემა რეალურია და მართლა უნდა მას, რომ ეს გამოვიდეს, ამ შემთხვევაში ყველა მინუსი უნდა გათვალოს. ხელისუფლებას თუ ჰგონია, რომ მღვრიე წყალში თევზს დაიჭერს, რომ ისეთი მაღალია ქვეყნის შიდა ეკონომიკურ-სოციალური მდგომარეობა, მე ასე არ მიმაჩნია. მეორე ვარიანტში, თუ ეს არის დასავლეთის დაკვეთა, რასაც ხელისუფლება ასრულებს, მაშინ, როგორც ყოველთვის, დასავლეთი არ ითვალისწინებს ჩვენი ქვეყნის ინტერესებს.

 

სააკაშვილის გასაგონად დავსვამ ამ კითხვას – იქნება თუ არა ისეთივე შეცდომა კონფედერაციაში საქართველოს გაერთიანება, როგორიც იყო რუსეთის წინააღმდეგ ომის დაწყება?

– აი, მანდ ახლა ცოტა სხვა სიტუაციაა. მე არ შევადარებ ამ თემებს ერთმანეთს. ომი მას სამაჩაბლოში არ დაუწყია. მიუხედავად იმისა, რომ ერთ-ერთი კრიტიკოსი ვარ ამ ხელისუფლების, ეს ის შემთხვევაა არ არის, სადაც მათ გავაკრიტიკებ.. სხვა რამეა აქ. ეს სხვა რამე ისაა, რომ მე და ჩემნაირებს სააკაშვილმა არ დაგვიჯერა.

 11 ივლისს ერთ-ერთ გაზეთში მას ზუსტად დავუხატე სქემა, როგორ განვითარდებოდა მოვლენები, როდის რა მოხდებოდა. უბრალოდ, შემეშალა რიცხვი – 14 აგვისტო დავასახელე. კოდორის ხეობის დაკარგვა და სხვა მიმართულებები – აბსოლუტურად ზუსტად დავუსახელე. რა უნდა გაეკეთებინა მაშინ სააკაშვილს? არავითარ შემთხვევაში ჯარი არ უნდა მიეყვანა იქ, ჯერ ომი არ იყო დაწყებული, 11 ივლისი იყო. მე ხომ ვიცი, როგორ იგეგმებოდა პროვოკაცია იქ.

 

რუსები რომ ქართველებს შეიტყუებდნენ ხაფანგში და ვლადიკავკაზში მობილიზებული იყო რუსული არმია, მაშინ ამას ნებისმიერი, იქიდან გადმოსული ოსი ამბობდა.

– კი, რასაკვირველია. თავიდანვე ვეუბნებოდით, იქ იმყოფება 356-ე პოლკი, ჯავასთან ითხრება სანგრები, ცხინვალში რევოლუციის ქუჩაზე ბუნკერები კეთდება. 7 აგვისტოს პირდაპირ ეთერში ვთქვი, მაქვს უტყუარი ინფორმაცია, ბალა ბესტაევმა, მოხალისეთა ხელმძღვანელმა, დავალება მისცა თავისიანებს, დაეტოვებინათ სოფლები და ქართული ჯარი შემოეტყუებინათ იმ ტერიტორიაზე. ცხინვალიდან დამირეკეს და პირდაპირ მითხრეს ეს.

 

რას ჰქვია შემოგვიტყუეს, შემოგველახა შემოგველანძღა, როცა ხელისუფალი ხარ შესაბამისი სიბრძნეც უნდა გაგაჩნდეს.

– ჰო, რასაკვირველია. შეცდომა დავუშვით. ჯარი არ უნდა მიეყვანა იქ. შემოსულიყო თავად რუსეთი საქართველოს ტერიტორიაზე, რაც დავკარგეთ, იმაზე მეტს არ დავკარგავდით. თბილისამდე ისინი მაინც არ მოვიდოდნენ. ახლა რომ ამბობენ, საქართველოს დაპყრობა უნდოდაო. დაპყრობილი არ ვიყავით? შემოსულიყო და პრინციპში, რა ხაფანგიც დაგვიგო, იგივე ხაფანგში უნდა გაგვება თავადვე, თუ მაინცდამაინც…

 

ანუ, რა გინდათ, უთხრათ სააკაშვილს, რომ კონფედერაცია ძალიან სერიოზულად და შორსმჭვრეტელურად დასაგეგმი საკითხია, ამიტომ არ შეიძლება აჩქარება, თანაც ძველი შეცდომებიც უნდა გაითვალისწინოს?

– ერთ ფაქტს შეგახსენებთ. მე ვიყავი წინააღმდეგი, საქართველოს პარლამენტს ეღიარებინა ჩერქეზების გენოციდი. ვამბობდი ასეთ რამეს, რომ ჩვენ გადაწყვეტილება არ უნდა მივიღოთ, უნდა შევქმნათ პროცესი. ახლა შეგვიძლია, პარალელი გავავლოთ კონფედერაციასთან. შევქმნათ პროცესი და არ მივიღოთ გადაწყვეტილება. გადავამაწმოთ, გადავღეჭოთ, გავითვალოთ ყველაფერი, პროცესია საინტერესო.

 

გასაგებია, მაგრამ რაიმე მნიშვნელოვან თემებზე ამ პროცესების შექმნა სააკაშვილს არ ახასიათებს… პირდაპირ, ჯიქურ იცის თქმაც და გაკეთებაც, ანდა, თუ ვერ აკეთებს – თემის დავიწყება.

– ეგ არის უბედურება. ხომ მკითხე, რას ურჩევდიო, ამას ვურჩევდი – შევქმნათ პროცესი. იყოს ამაზე ლაპარაკი. მიუხედავად იმისა, რომ ჩემი კოლეგები ამბობენ, სისულელეაო, ხო დააბრეხვა უკვე? ეს არის საინტერესო აზრი პროცესისთვის და არა – გადაწყვეტილებისთვის.

 ეს პროცესი დასავლეთისთვისაც საინტერესო და მომგებიანია. ამით დასავლეთს შეუძლია ნერვები აუშალოს მავანს, არა მარტო რუსეთს, არამედ – თურქეთსაც და ირანსაც. ჩვენ არ უნდა მივიყვანოთ საქმე გადაწყვეტილებამდე, თორემ, იგივე დასავლეთს ძალიანაც აწყობს ასეთი კონფედერაცია, საქართველოს ინტერესების გათვალისწინების გარეშე.

 ეს კონფედერაცია ხომ თითქმის ერთიანი ქვეყანაა, ერთიანი ეკონომიკური სივრცეა, სადაც არ არის ამდენი საკანონმდებლო კაზუსი, არ არსებობს საბაჟოები, ტვირთები თავისუფალია, გადაადგილება არ ფერხდება, რადგან ტვირთების დგომასა და გადამოწმებაში უამრავი ფული იკარგება, ანუ ეს არის მთლიანი სივრცე, რომელსაც აკონტროლებს დასავლეთი. თანაც, აზერბაიჯანიც ბევრად უფრო მიბმული ჰყავს, ვიდრე დღეს. მისთვის მომგებიანია ეს კონფედერაცია, ხიფათია რუსეთისთვის.

 

 ახალგაზრდა ფინანსისტების ორგანიზაციამ “აფბამ” თავის პრესკონფერენციაზე თქვა ასეთი რამ, რომ ამ კონფედერაციაში უნდა შემოვიდეს სომხეთი, ირანი, თურქეთი, უკრაინა და რუსეთსაც უნდა დაველაპარაკოთო. ასეთი თემების გაჟღერება ისე არ ხდება…

.- დიახ, ისე არ ხდება. ესენი იმიტომ ლაპარაკობენ, რომ ეს არის სუამის გაძლიერების ახალი მოდელი. რაც ხდება სუამის ფორმატში, აღარ აკმაყოფილებს მის შემქმნელებს – ამერიკელებს. ამ კონფედერაციაში თუ გაერთიანდა სომხეთი, რაც აბსოლუტურად უტოპიურია, შეიქმნა ერთიანი პოლიტეკონომიური სივრცე, ეს უაღრესად მომგებიანი იქნება მთელი რეგიონისთვის. რუსეთი ამას არ დაუშვებს, რასაკვირველია.

 რატომ არ გაყავს სომხეთს ყარაბაღიდან კი არა, ოკუპირებული ტერიტორიებიდან ჯარი? იმიტომ, რომ შიში აქვთ. აზერბაიჯანელები ამბობენ, რომ ოღონდ იმათმა დათმონ ეს ოკუპრებული ტერიტორიები და ვილაპარაკოთ მერე ყარაბაღზეო. ისიც მომისმენია, რომ ამ ხუთ რაიონს სომხეთი თუ დათმობს, მერე ესენიც დათმობენ, მაგრამ არ აკეთებენ, იმიტომ, რომ ნდობა არ არის ერთმანეთში. იმიტომ კი არა, ერთმანეთს არ ენდობიან, არამედ იმიტომ, რომ ამ თამაშებში ჩართული ყველა დიდი ქვეყანა, ყოველთვის თავის ინტერესებზე ფიქრობს. საბოლოო ჯამში, არავის აწყობს კონფლიქტის დასრულება.

 

ანუ, ყველას აწყობს კავკასია იყოს სათამაშო ობიექტი. თუმცა, მაინც დავაკონკრეტოთ დასავლეთის ინტერესები კონფედერაციასა და სომხეთთან მიმართებაში?

– საქართველო დაზიანებულ მდგომარეობაშია, აზერბაიჯანი – საღია. დასავლეთს შეუძლია ამ მთელ სივრცეზე გაავრცელოს თავის გავლენა ისე, რომ ბაქოდან იმოქმედოს და არა – ვთქვათ, თბილისიდან აბრიალოს თვალები. ხომ გასაგებია?

 თანაც, ამხელა რესურსით ის დააწვება ყარაბაღის პრობლემის მოგვარებას, რათა მსოფლიოში კონფლიქტის მოგვარების პრეცედენტი შექმნას. დამოკლეს მახვილივით იქნება ეს კონფედერაცია. ძალიან ცუდი სურათი დავხატე სომხებთან მიმართებაში, საზღვარი ჩაიკეტოს-თქო, რომ გითხარით, ეს არავითარ შემთხვევაში არ უნდა მოხდეს.

 ერთის მხრივ, დასავლეთს შეუძლია, უთხრას სომხეთს, საქართველოს ჩვენ ვაჩერებთ, თორემ, ყოველ წუთს შეიძლება, ჩაკეტოს საზღვარიო. 12 დღით ჩაიკეტა საზღვარი ხიდის აფეთქების გამო და კინაღამ შიმშილით დაწყდა ერევანი. თუმცა, დასავლეთს ისიც შეუძლია იმანიპულიროს სომხეთთან, რომ აი, ხომ ხედავ, აზერბაიჯანი შენი მტერია, მაგრამ არ აიძულებს საქართველოს საზღვარი ჩაკეტოსო.

 

ანუ, გადავედით იმ დიდი პოლიტიკურ თამაშებზე, რასაც კონფედერაციის შემთხვევაში ექნება ადგილი. ჩვენ უნდა წარვმართოთ პროცესი ისე, რომ მივიღოთ მოგება. თუმცა, საქართველოს დღევანდელ მმართველობაში ყოველთვის ხდება ხოლმე ისე, რომ იწყება რაღაც პროცესი და ამ პროცესში ძალიან ბევრი რამ გვეშლება…

– პოლიტიკური სიბრძნე ზუსტად განსაზღვრავს პროცესის შეუცდომლად წარმართვას. ჩვენ გვყავდა ისეთი წინაპრები, რომლებიც პოლიტიკურ პროცესს ასე წარმართავდნენ. პოლიტიკოსობა ინტუიციასა და სიბრძნეს ნიშნავს ყოველთვის, თორემ მიტინგზე ყვირილი საქართველოში იმდენს შეუძლია, მტრისას და ავისას! გავითვალისწინოთ ისტორიული წარსული, დღევანდელი პოლიტიკური რეალობა და ისეთი პოლიტიკური პროცესი შევქმნათ, რომელსაც დასმევა მაღალი ნიშანი, თუ არა და – დავანებოთ თავი ამ იდეას.

თავი დავანებოთ იმიტომ, რომ 1989 წლიდან მოყოლებული, საქართველო იქცა ექსპერიმენტალურ ლაბორატორიად მთელი პოსტსაბჭოთა სივრცისთვის, შემდეგ – ამერიკა-ევროპისთვის. ყველაფერი პირველად აქ კეთდება. ეს ჩვენი უბედურებაა. ჩვენი მთავარი სიბრძნე იმაში უნდა მდგომარეობდეს, რომ ეს საჩვენოდ გამოვიყენოთ. ლაბორატორიაში შეიძლება, კიბოს წამალიც გამოიგონო და ბიოლოგიური იარაღიც, რომელიც იმავე ლაბორატორიის თანამშრომლებს დახოცავს.

 

 http://www.presa.ge/index.php?text=news&i=13126

 

 

Advertisements

One Response to “•კონფედერაციული პრობლემა”

  1. a.sanduxaZe said

    “თუ ეს არის დასავლეთის დაკვეთა, რასაც ხელისუფლება ასრულებს, მაშინ, როგორც ყოველთვის, დასავლეთი არ ითვალისწინებს ჩვენი ქვეყნის ინტერესებს”.

    უყურე შენ!
    რას ამბობს არეშიძის ბიჭი, მოსულა მგონი გონს, არა და ყველას დაგვამახსოვრდა სისხლიანი ტელევიზიის “გასართობი გადაცემა “ღამე მშვიდობისა”, რომელსაც უბედურების მეტი არაფერი შეჰქონდა ქართულ ოჯახებში და კიდევ ერთი რამით, ამ გადაცემას ხალხმა ასეთი რამ შეარქვა გადაცემა “ჭკვიანი ქალითა და ლამაზი მამაკაცით”.

    ეჰ, რას არ შევესწრებით, იმ დროინდელი გმირები დღეს ექსპერტებად გვისაღებენ თავს, ზოგი ეს-ენ-გეს ექსპერტი გახდა და ზოგიც კიდევ კავკასიიის.
    გონს მოსულათქო ვახსენე, მაგრამ თუ შეეკითხებით განვლილ ცხოვრებაზე, ესეც, სხვათა მრავალთა მსგავსად გეტყვით – იგივე პოზიციაზე ვრჩებიო – ამ საკითხში ისინი ერთსულოვნები რჩებიან, არ ეგების მათი პოზიციის შეცვლა.

    Like

კომენტარის დატოვება

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s