Iberiana – იბერია გუშინ, დღეს, ხვალ

სოჭი, აფხაზეთი, სამაჩაბლო, დვალეთი, ჰერეთი, სამცხე, ჯავახეთი, ტაო-კლარჯეთი იყო და მუდამ იქნება საქართველო!!!

• ინტერვიუ გაზეთისთვის “ქართველი ერი”. 1991

♥ ზვიად გამსახურდია – Zviad Gamsakhurdia

Zviad Gamsakhurdia

საქართველოს რესპუბლიკის პრეზიდენტის ბატონი ზვიად გამსახურდიას ინტერვიუ გაზეთისთვის “ქართველი ერი”

— ბატონო ზვიად, ჩვენ ოპოზიციისა და პოზიციის ურთიერთობას განვიხილავთ, როგორც ბრძოლას ტრადიციულ მართლმადიდებლურ ზნეობასა და დასავლურ ზნეობას შორის. როგორია თქვენი აზრი?

— მე მგონი, თქვენი შედარება მართებული არ არის, და აი რატომ: ე.წ. ოპოზიციას ვერცერთი სარწმუნოებისათვის დამახასიათებელ ზნეობას ვერ ვატყობ. მათთვის დამახასიათებელია მხოლოდ უზნეობა: სიცრუე, სიყალბე და გამცემლობა. აქ, მგონი, უფრო დღეს დასავლეთისათვის დამახასიათებელ უზნეობასთან გვაქვს საქმე: ყველაფრის გაყიდვა-დახურდავება მატერიალურ ფასეულობებზე, სულიერი ღირებულების სრული იგნორირება-უარყოფა. მათი მოძრაობა მატერიალურის სულიერზე მაღლა დაყენებას უკავშირდება და ეს უპირისპირდება არა მარტო მართლმადიდებლურს, არამედ ყოველგვარ ზნეობას.

— როგორ გესახებათ მართლმადიდებლობის დანიშნულება თანამედროვე ქართულ ყოფაში?

— მართლმადიდებლური ზნეობა ჩვენი ისტორიული ზნეობაა და ამას არ უნდა ვუღალატოთ. შეიძლება დღეს ის არ გავიგოთ უმკაცრესი რიგორიზმის სახით, როგორც უწინ, მაგრამ დღევანდელი ფართო გაგებით მართლმადიდებლობა უნდა იყოს ჩვენი ერის ცხოვრების საფუძველი. ასე ვფიქრობ, რადგან თვითონ მე მართლმადიდებელი ვარ და მართლმადიდებლები იყვნენ ჩვენი დიდი მეფეები, მწერლები, საზოგადო მოღვაწენი. მოკლედ, ეს ჩვენი ეროვნული იდეოლოგია იყო და დღესაც უნდა დარჩეს ეროვნულ იდეოლოგიად.

— როგორ უყურებთ მოდერნიზმს ეკლესიაში?

— მე არ მიმაჩნია ჯანსაღ მოვლენად მოდერნიზმი და დღევანდელი გაგებით ეკუმენიზმი. ამას უნდა ვებრძოლოთ და ვამხილოთ.

— გარკვეულ ადამიანთა ეჭვს იწვევს თქვენი მართლმადიდებლობა, თქვენი ანტროფოსოფიასთან ადრინდელი დამოკიდებულების გამო. რას იტყოდით ამის შესახებ?

— ეს უმეცრების შედეგია. ანტროფოსოფია არ არის რელიგია, არ არის აღმსარებლობა. ალბათ იგივეა, რომ ვინმემ თქვას, ეს კაცი სწავლობდა ჰეგელის მოძღვრებას და ამიტომ მართლმადიდებელი არ არის. ვთვლი, რომ თანამედროვე მართლმადიდებელი უნდა იყოს ენციკლოპედიურად განსწავლული ყველა სულიერ მიმდინარეობაში. ” იყავით მეცნიერ, ვითარცა გველნი” — ახალი აღქმის დევიზია. ანტროფოსოფიის ან სხვა მოძღვრების შესწავლა არ ნიშნავს მართლმადიდებლობის მტრობას ან არამართლმადიდებლობას. უწიგნურების რელიგია არავის სჭირდება, რწმენა და ცოდნა განუყოფელია. ანტროფოსოფიის გარდა, ასევე ინტენსიურად ვსწავლობდი ყველა რელიგიურ-ფილოსოფიურ მოძღვრებას, რაც არ ნიშნავს ჩემი მართლმადიდებლობის ოდესმე ღალატს. სხვათა შორის, ჩემზე და მერაბ კოსტავაზე შეგნებულად გაავრცელა ეს ჭორები ოპოზიციის ბოროტმა და უმეცარმა ნაწილმა.

— ბატონო ზვიად, ამას წინათ ე. შევარდნაძემ განაცხადა, რომ უნდა შეიქმნას საერთო სახელმწიფო ატლანტიკიდან ვლადივოსტოკამდე. საერთოდ, რა აზრის ბრძანდებით მსოფლიო ინტეგრაციულ პროცესებზე, ხედავთ თუ არა მასში რაიმე რელიგიურ საფუძველს?

— ეს პროცესები შეიძლება არის კიდეც რელიგიური საფუძვლის მქონე, მაგრამ ამის პირდაპირი საბუთი არ გაგვაჩნია. ზოგიერთი ინტეგრაციას უყურებს ისე, როგორც ეს იყო საბჭოთა იდეოლოგიაში: ერების შერწყმა, ასიმილაცია და ურთიერთგათქვეფა. მე ასე არ მესმის. თუ იქნება ინტეგრაცია, უნდა იყოს ერებისა და სახელმწიფოების ინდივიდუალობის შენარჩუნებით, რელიგიური მრწამსების შენარჩუნებით, ურთიერთკავშირების გაძლიერება, ურთიერთკოორდინაცია მშვიდობის ინტერესებიდან გამომდინარე, პოლიტიკის გლობალური ჰარმონიზება, და არა ისე, რომ დავივიწყოთ ჩვენი ეროვნება, დავთმოთ სუვერენიტეტი, რელიგიური იდეოლოგია და გავითქვიფოთ რაღაც ერთში, უნიტარულში, რომელიც ჩვენთვის უცნობია და რა საფუძველი აქვს ამას, მე არ ვიცი. შეიძლება შევარდნაძეს და მის მსგავთ ეს საწინააღმდეგოდ ესმით.

— თუ შეიძლება დაგვისახელეთ თქვენი საყვარელი ღვთისმეტყველი.

— პირველ რიგში, რა თქმა უნდა, იოანე ღვთისმეტყველი, შემდეგ ათანასე დიდი, ბასილი დიდი, გრიგოლ ღვთისმეტყველი, დიონისე აეროპაგელი (“ბრძენი დივნოსი”), გრიგოლ ნოსელი, ბევრის დასახელება შეიძლება, მაგრამ ერთი გამორჩეული რომ ვთქვა, სწორი არ იქნება.

— ბატონო ზვიად, მეცნიერთა გარკვეულ წრეებში ამბობენ, რომ ბასილი დიდი ქართველი იყო…

— რა თქმა უნდა. ბასილი დიდი, გრიგოლ ნოსელი, გრიგოლ ხვთისმეტყველი – კაბადოკიელები იყვნენ. კაბადოკიელები კი ქართველური მოდგმაა. ფაქტიურად იგივე მესხები და ზანები არიან.

— ბატონო ზვიად, რას გვეტყოდით საეკლესიო კალენდრის შესახებ და გამართლებული ხომ არ იქნებოდა საერო კალენდრის ძველი სტილის საეკლესიო კალენდართან შესაბამისობაში მოყვანა?

— ვთვლი, რომ უფრო სულიერი და მართებულია ძველი სტილით მოქმედი საეკლესიო კალენდარი, ანუ, რომელიც დღეს მოქმედებს ეკლესიაში. რაც შეეხება საერო კალენდარს, მის შეცვლას გარკვეული სიძნელეების გამო ვერ მოვახერხებთ. იმ ეკლესიებმა კი, რომელნიც ახალ სტილზე გადავიდნენ, ჩემი აზრით წააგეს.

— გარკვეულ საზოგადოებრივ წრეებში აზრია, რომ კარგი იქნებოდა საქართველოს გერბზე გამოსახული მხედრისათვის მიგვეცა დასრულებული რელიგიური სახე.

— ახლავე მოგახსენებთ. ამაზე ვფიქრობდით, მაგრამ ეს მაინც არის საერთო სახელმწიფო გერბი. ჩვენ რომ მასზე წმინდა გიორგი გამოვსახოთ ნიმბით, იქნება რელიგიური ხატი. გამოდის, რომ რელიგიური ხატი უნდა გამოვსახოთ ფულზე, ავტოინსპექციის მანქანაზე და ა.შ. ეს კი მკრეხელობა იქნება. ამიტომ მგონია, რომ ეს ფორმა უფრო გამართლებულია. თავისთავად იდეისთვის პატივისცემაა და ამავე დროს, რიდი ეკლესიისა და რელიგიისა. არ შეიძლება საეროს და საეკლესიოს ერთმანეთში აღრევა.

.
— გუშინდელ “ნეზავისიმაია გაზეტაში” მოთავსებულია ინტერვიუ ე. შევარდნაძესთან, სადაც ის ამბობს, რომ საქართველო დაჩოქილი ევედრებოდა რუსეთს, იმპერიის შემადგენლობაში მისაღებად…

— ამით მან ყველაფერთან ერთად გამოამჟღავნა ისტორიის უცოდინარობაც, შეიძლება შეგნებულადაც მოიქცა ასე. მოკლედ, პირდაპირ აიხადა ნიღაბი. ელემენტარული უმეცრებაა, სადაც ამბობს, თითქოს ტრაქტატმა გადაგვარჩინა. ჩვენ ტრაქტატმა კი არ გადაგვარჩინა, არამედ დაგვღუპა. ტრაქტატს მოყვა მუსლიმანური სამყაროს გააქტიურება, კრწანისი და ყველა უბედურება. მეორეც, მუხლდაჩოქილი არასოდეს არავინ შევედრებია რუსებს. მესამეც, ვით ამბობს, დავით აღმაშენებელი მეჩეთებს აშენებდაო, ეს არის აბსოლუტური უწიგნურობა. მეჩეთებს კი არ აშენებდა, მაჰმადიანურ უბნებში ღორის დაკვლა აკრძალა, რადგან თბილისის აღების შემდეგ გამწვავდა ურთიერთობა მუსულმანურ მოსახლეობასთან. ეს იმას კი არ ნიშნავს, რომ იგი ინტერნაციონალისტი იყო შევარდნაძის გაგებით, არამედ ნიშნავს ყველა ადამიანის პატივისცემას, რელიგიური აღმსარებლობის მიუხედავად და ამაში არ დევს ის აზრი, რომ დათმობდა მართლმადიდებლობას და გადავიდოდა მუსულმანურ სარწმუნოებაზე. მეჩეთი მას არ აუშენებია და საიდან მოიტანა ეს შევარდნაძემ — არ ვიცი, რომელ ისტორიულ ცნობებს ეყრდნობა. შემდეგ, ვერ გავიგე, რას ნიშნავს სვანეთის უბანში დიდგორი, სად არიან იქ სვანები? ასეთი გეოგრაფიული გაგება – “სვანეთის უბანი” – დიდგორზე არ არსებობს; თუმცა შეიძლება ეს რედაქციის შეცდომაც არის. მოკლედ რომ ვთქვა, ამ ინტერვიუს გაცნობამ ძლიერ განმაცვიფრა.

— რა აზრის ბრძანდებით ე. შევარდნაძის დროს აშენებულ რიტუალების სასახლეზე, დღეობების დაწესებაზე?

— ეს გახლავთ “მავნე ტრადიციებთან” ბრძოლის პერიოდი. მისი “მავნე ტრადიციებთან” ბრძოლა კი რელიგიასთან, ქრისტიანობასთან ბრძოლას ნიშნავდა. “მავნე ტრადიცია” რელიგიის ფსევდონიმი იყო, შევარდნაძე გადავიდა მონასტრების, ეკლესიების დახურვაზე და, როგორც ჩანს, საერთოდ რელიგიის ლიკვიდაციის გეგმა ჰქონდა. ყველაფერი, რაც მაშინ ხდებოდა, ამაზე მიუთითებს. დღეს ჩვენმა ოპოზიციამ რომ დროშად გაიხადა შევარდნაძე, ამას არ იხსენებს. აქედან ჩანს კავშირი ჩვენს ოპოზიციასა და კრემლს შორის.

— ბატონო ზვიად, როგორია თქვენი პროგნოზი საქართველოს შესახებ ესქატოლოგიურ დროში?

— დროის შესახებ ვერაფერს მოგახსენებთ. მოციქულთა საქმეში წერია: არა თქუენი არს ცნობა ჟამთა და წელთა, რომელნი იგი მამამან დასხნა თვსითა ჰელმწიფებითა”. დრო და ჟამი ქვეყნის აღსასრულისა უწყის მხოლოდ უფალმა, ხოლო საქართველოს აღდგომა და ივერიის გაბრწყინება გარდაუვალია და ამისკენ მივდივართ მე მგონი ჩვენ.

— რას გულისხმობდით, როცა ბრძანებდით, მართლმადიდებლობა საქარათველოში სახელმწიფო რელიგიად უნდა გამოცხადდესო?

— ეს, რა თქმა უნდა, თეოკრატიას არ ნიშნავს. მე ვთქვი, რომ ეს არის სახელმწიფოს მიერ აღიარებული რელიგია და სახელმწიფო პოლიტიკა ეყრდნობა მართლმადიდებლობას. მაგრამ ეს იმას არ ნიშნავს, რომ ვინმეს თავს მოახვევს, ვთქვათ პროტესტანტებს, თუნდაც მუსულმანებს. სახელმწიფო ცეცხლითა და მახვილით კი არ გაავრცელებს მართლმადიდებლობას, არამედ მოუწოდებს მისი პატივისცემისაკენ და მას შეუწყობს ხელს ყველაზე მეტად. ამავე დროს არც სხვას არ დაჩაგრავს.

— დაბოლოს რას იტყოდით ჩვენს ეკლესიაზე?

— ჩვენს ეკლესიას სჭირდება განწმენდა — ძველი კომუნისტური დროიდან ბევრი უარყოფითი მოვლენა და პიროვნება გადმოჰყვა ამ ახალ პერიოდს. საბოლოოდ იგი უნდა იქცეს ჭეშმარიტად წმინდა ეკლესიად.
საერთოდ, ვთვლი, საჭიროა საეკლესიო კრების მოწვევა და დიდი წმენდა კადრების სფეროში, საჭიროა ახალი
რუის-ურბნისის კრება.

ქართველ ტრადიციონალისტთა კავშირის გაზეთი

“ქართველი ერი”
N-21 (25), გიპრგობისთვე, 1991წ.

 

 

მასალა მოგვაწოდა ბ-მა გელა რაზმაძემ